نمونه
• سید در مورد دعایی که در چند قسمت آن عبارت «یومی هذا» ذکر شده است، بیان میدارد که اگر این دعا در روز اول ماه رمضان خوانده شود، بدون تغییر، قرائت میشود؛ ولی اگر کسی این دعا را در شب اول ماه رمضان بخواند، باید عبارت «لیلتی هذه» را جایگزین عبارت «یومی هذا» کند:
دعاء آخر ان دعوت به اوّل ليلة في شهر الصيام فقدّم لفظ: لَيْلَتِي هذِهِ علی يَوْمِي هذا، و ان دعوت به اول يوم من الشهر فادع باللفظة الّتي يأتي فيه۱.
• وی در مورد دعایی که در هر روز از ماه رمضان وارد شده و در آن، عبارت «إِنْ كُنْتَ قَضَيْتَ فِي هذِهِ اللَّيْلَةِ تَنَزُّلَ الْمَلائِكَةِ وَ الرُّوحِ فِيها» ذکر شده، بیان میدارد که چون بر اساس مبانی اسلامی نزول ملائک و روح فقط در شبهای قدر انجام میپذیرد، از این رو، کسی که بخواهد آن را در شبهای دیگر بخواند، در حالی که اعتقاد دارد که خلاف این مطلب واقعیت دارد، باید عبارتی هم مضمون آن را جایگزین کند:
أقول: و ان كان المراد بهذا إنزال الملائكة و الروح فيها ليلة القدر خاصّة، فينبغي لمن يعتقد انّ ليلة القدر إحدی الثلاث ليال الّتي ذكرناها، الا يقول في كلّ يوم من الشّهر هذا اللفظ، بل يقول ما معناه:
اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ قَضَيْتَ انَّنِي أَبْقی إِلی لَيْلَةِ الْقَدْرِ، فَافْعَلْ بِي كَذا وَ كَذا مِنَ الدُّعاءِ الْمَذْكُورِ، وَ إِنْ كُنْتَ قَضَيْتَ انَّنِي لا أَبْقی فَابْقِنِي إِلی لَيْلَةِ الْقَدْرِ، وَ ارْزُقْنِي فِيها كَذا وَ كَذا.
و ان يطلق اللّفظ المذكور في الدّعاء يوم ثامن عشر و يوم عشرين منه و يوم اثنين و عشرين، لتجويز ان يكون كلّ ليلة من هذه الثلاث الليالي المستقبلة ليلة القدر، ليكون الدّعاء موافقاً لعقيدته و مناسباً لإرادته۲.
• وی قرائت دعاهای ماه رمضان را _ که در آن طلب حج شده است _ برای کسی که واقعاً حتی اگر مستطیع هم بشود، نمیخواهد که به حج برود، شایسته نمیداند. از این رو، به جای عبارت «اللهم ارزقنی حج بیتک الحرام» این عبارت را پیشنهاد میکند: «اللهم ارزقنی ما ترزق حجاج بیتک الحرام»:
أقول: و كذا قد تضمّن هذا الدّعاء و كثير من أدعية شهر رمضان طلب الحجّ، فلا ينبغي أن يذكر الدّعاء بالحجّ إلا من يريده، و امّا من لا يريد الحجّ أصلاً، و لو تمكّن منه، فانّ طلبه لما لا يريده و لا يريد أن يوفّق له، يكون دعاؤه غلطاً منه، و كالمستهزئ الّذي يحتاج إلی طلب العفو عنه، بل يقول: اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي ما تَرْزُقُ حُجَّاجَ بَيْتِک الْحَرامِ مِنَ الانْعامِ وَ الاكْرامِ.