نتیجه

بازخوانی نوشته‏‏های بزرگان اخباری، حاکی از این نکته است که آنان خود نیز از به کار بستن ظواهر قرآن ابایی نداشته‏اند و به دغدغه‏‏های آنان از بیان تعابیر تند نسبت به قرآن بی توجهی شده است. با قرار گرفتن در فضای مفاهمه و همراهی عبارات استرآبادی، بزرگ مؤسس اخباری‏گری، این گونه تلقی نمودیم که اولاً، برخی از تعابیر تند ایشان برخاسته از مضامین روایات است و ثانیاً، این تعابیر ناظر به افراطیان؛ اعم از مجتهدان و مفسران _ که رأی خود بر آیات الهی تحمیل می‏نمایند _ بوده است و به سادگی نمی‏توان او را مخالف هر گونه فهم و استفاده‏ای از قرآن کریم دانست. برای ره‏آورد چنین انگاره‌ای، ابتدا باید در حوزه نظر، با تفکیک بین دیدگاه فقهی و تفسیری اخباریان، در جست و جوی نظریات تفسیری آنان برآمد و در حوزه عمل نیز به استشهاد‏های قرآنی که در لا به لای استدلال‏هایشان صورت گرفته، توجه کرد.