می‏جوید و اعتصام، فعل و عمل معتصم و پناه جوست. عصمت مانع از قدرت بر قبیح و زشت کاری نیست و معصوم را به نیکی مجبور و وادار نمی‏کند، بلکه چیزی است که خداوند می‏داند. اگر آن را به بنده‏ای از بندگان خود بدهد، با وجود آن دیگر معصیت خداوند را بر نمی‏گزیند و تمامی بندگان این گونه نیستند، بلکه برگزیدگان چنین هستند.^۱ بر این پایه عصمت با قدرت بر معصیت، اندیشه آن و میل بر انجامش منافات ندارد و از همین رو انبیا با وجود عصمت به تهدید و وعید نیازمندند؛ چه عصمت به مجموع امر و نهی، وعد، وعید و تهدید قوام می‏یابد و اگر وعید و تهدید نباشد، عصمت کامل نخواهد بود^۲ .

۲. ادله اثبات عصمت

مفید برای اثبات عصمت، هم از ادله عقلی و هم از ادله نقلی استفاده می‏کند. او سه دلیل عقلی برای اثبات عصمت آورده است. در دو دلیل تالی فاسدهای امامت غیر معصوم، یعنی تباهی و فساد خلق و ایجاد تسلسل در سلسله ائمه به دلیل عدم عصمت را دست مایه استدلال خویش قرار می‏دهد^۳ و در دلیل سوم از رهگذر تحلیل مفهوم امامت به اثبات عصمت نقبی می‏زند^۴ . ادله نقلی مفید آیات قرآنی تطهیر^۵ ، آیه صادقین^۶ و حدیث ثقلین^۷ است. او در این استدلال می‏کوشد تا با تحلیل معناشناسانه آیات و حدیث پیش گفته، عصمت ائمه را اثبات کند.

۳. گستره‏های عصمت

از بازخوانی تصریحات شیخ مفید در باره عصمت ائمه چنین بر می‌آید که او عصمت ائمه را در دو جنبه می‏دیده است: «عصمت از گناه و ترک مستحبّ» و «عصمت از سهو و خطا».

الف) عصمت از گناه و ترک مستحب

مفید بر آن است که انبیای سلف از گناهان کبیره و همچنین گناهان صغیره‏ای که به بی اعتباری مرتکِب آن می‏انجامد، پیش و پس از نبوّت، معصوم‌اند. امّا انجام غیر عمدی،