محمد بن ولید و شیخ صدوق از انگاره سهو نبّی به شدت دفاع می‏کردند و نفی آن را نخستین درجه غلو می‏انگاشتند.^۱ مفید بر این انگاره می‏تازد و آن را تقصیر و فرو کشیدن ائمه از منزلت خویش می‏خواند.^۲ بر همین اساس، روایات دال بر سهو نبیّ را در کنار روایاتی که از خواب ماندن پیامبر و قضای نماز او حکایت دارد، به صورت زیر به نقد می‏کشاند:
‏الف) خبر دالّ بر سهو نبی صلی الله علیه وآله در نماز و خواب ماندن او و قضا شدن نمازش اخبار علم‌آور و یقینی نیستند و عمل بر اساس آنها الزامی و بایسته نیست. حال که چنین است، باید از آن به اخباری عدول کرد که یقیناً نشان می‏دهند پیامبر دارای کمال و معصوم بوده است و خداوند او را از خطای در عمل دور داشته است و در سخنان و عمل به شریعت او را توفیق داده است.^۳
ب) حدیث مضطرب است؛ چه نقل‏های مختلف آن در بیان نمازی که در آن سهو رخ داده و شیوه جبران آن سهو گزارش‏هایی متفاوت دارد.^۴
ج) در خود خبر عباراتی وجود دارد، که بر ساخته بودن آن را نشان می‏دهد؛ برای نمونه در آن آورده‏اند که وقتی پیامبر در دو رکعت نخست از نماز چهار رکعتی سلام داد، به او گفته شد: آیا نماز را شکستی یا فراموش کردی؟ که پیامبر گفت: «کل ذلک لم یکن». پیامبر با عبارت اخیر، سهو در نماز را به همراه شکستن آن از خود نفی کرده است. برخی در توجیه این عبارت گفته‏اند که مراد پیامبر نفی جمع میان شکستن و نسیان است و این که این دو با یکدیگر حاصل نمی‏آید، امّا در پاسخ باید گفت که اولاً این جواب، پاسخ پرسش پیش گفته نیست؛ چه پرسش‌گر از وقوع یکی از این دو سؤال کرده بود و جوابِ بدون پرسش قبلی لغو است و لغو بر پیامبر روا نیست. دیگر آن که لازمه این جواب، آن است که پیامبر به وقوع یکی از دو امر توجه داشته باشد و سهوی نداشته باشد؛ حال آن که ظاهر کلام از عدم التفات پیامبر حکایت دارد و اگر پیامبر متوجّه بود، دیگر وجهی نداشت که از نمازگزاران در باره صحّت ادعای ذو الیدین سؤال کند.^۵