2551
مَعرِفَةُ الشَّيءِ بِضِدِّهِ
۰.12318.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : اعْلَموا أنَّكُم لَن تَعرِفوا الرُّشدَ حتّى تَعرِفوا الّذي تَرَكَهُ ، و لَن تَأخُذوا بِميثاقِ الكِتابِ حتّى تَعرِفوا الّذي نَقَضَهُ ، و لَن تَمَسَّكوا بِهِ حتّى تَعرِفوا الّذي نَبَذَهُ . ۱
۰.12319.عنه عليه السلام : بِتَشعِيرِهِ المَشاعِرَ عُرِفَ أن لا مَشعَرَ لَهُ ، و بِمُضادَّتِهِ بَينَ الاُمورِ عُرِفَ أن لا ضِدَّ لَهُ ، و بِمُقارَنَتِهِ بَينَ الأشياءِ عُرِفَ أن لا قَرينَ لَهُ . ۲
۰.12320.عنه عليه السلام : الحَمدُ للّه ِِ الدّالِّ عَلى وُجودِهِ بِخَلقِهِ ، و بمُحدَثِ خَلقِهِ عَلى أزَلِيَّتِهِ ، و بِاشتِباهِهِم عَلى أن لا شَبَهَ لَهُ . ۳
۰.12321.عنه عليه السلام : الحَمدُ للّه ِِ الّذي لا تُدرِكُهُ الشَّواهِدُ ... الدّالِّ عَلى قِدَمِهِ بِحُدوثِ خَلقِهِ ، و بِحُدوثِ خَلقِهِ عَلى وُجودِهِ ، و بِاشتِباهِهِم (أشباهِهِم) عَلى أن لا شَبَهَ لَهُ . ۴
2551
شناخت اشيا به وسيله ضدّ آنها
۰.12318.امام على عليه السلام : بدانيد كه شما هرگز راه راست را نخواهيد شناخت، مگر اين كه كسى را كه آن را رها كرده است بشناسيد و هرگز به پيمان قرآن وفا نخواهيد كرد، مگر آن گاه كه كسى را كه اين پيمان را شكسته است بشناسيد و هرگز به قرآن چنگ نخواهيد زد، مگر اين كه كسى را كه آن را كنار زده است بشناسيد.
۰.12319.امام على عليه السلام : از آفريدن مشاعر و حواس درك كننده [براى موجودات] معلوم مى شود كه خود او (خداوند) فاقد آن است و از قرار دادن ضدّ ميان اشيا معلوم مى شود كه او را ضدّى نيست و از به وجود آوردن قرين و نظير ميان چيزها دانسته مى شود، كه او را قرين و همتايى نيست.
۰.12320.امام على عليه السلام : سپاس و ستايش خداوندى را كه خلقش را دليل وجود خويش قرار داد و حادث بودن آفريدگانش را دليل بر ازليّت خويش و همانندى آنها را دليل بر همانند نداشتن خود.
۰.12321.امام على عليه السلام : سپاس و ستايش خداوند را كه حواسّ ، او را درك نمى كند... خدايى كه حادث بودن آفريدگانش را دليل قديم بودن و نيز دليل وجود و هستى خويش قرار داد و همانندى آنها را دليل بر همانند نداشتن خود.
1.نهج البلاغة : الخطبة ۱۴۷.
2.نهج البلاغة : الخطبة ۱۸۶.
3.نهج البلاغة : الخطبة ۱۵۲.
4.نهج البلاغة : الخطبة ۱۸۵.