۲۱۲۳۹.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :مَن تَصَدَّقَ بصَدَقَةٍ ثُمّ رُدَّت فلا يَبِعْها و لا يَأكُلْها ؛ لأنّهُ لا شَريكَ لَهُ في شيءٍ مِمّا جَعَلَ لَهُ ، إنّما هِي بمَنزِلَةِ العَتاقَةِ لا يَصلُحُ لَهُ رَدُّها بَعدَ ما يُعتِقُ . ۱
۲۱۲۴۰.عنه عليه السلامـ في الرّجُلِ يَخرُجُ بِالصَّدَقَةِ لِيُعطِيَها السّائلَ فيَجِدَهُ قد ذَهَبَ ـ: فلْيُعطِها غَيرَهُ ، و لا يَرُدَّها في مالِهِ . ۲
(انظر) وسائل الشيعة : 13 / 337 ـ 341 باب 5 ـ 9.
3954
أدَبُ الهَديَّةِ
۲۱۲۴۱.الإمامُ عليٌّ عليه السلام :عُد مَن لا يَعودُكَ ، و أهدِ إلى مَن لا يُهدي إلَيكَ . ۳
(انظر) الإحسان : باب 868 ، الخير : باب 1180 . الخُلق : باب 1114 ، خصائص خاتم النبيّين : باب 3773 . المكافاة : باب 3449 ، الرَّحِم : باب 1454 . الإنصاف : باب 3818.
3955
الهَدِيَّةُ إلَى الأمكِنَةِ المُبارَكَةِ
إنّ تقديم الهدايا إلى الاماكن المباركة و البقاع الشريفه لأجل صرفها في الأمور الخيريّة و الثّقافيّة و الأهداف النّبلية، إنّما هي محمودة لو كان القيِّمون يُنشؤونَ المصالح العامّة المختلفة و يقدّمون الأهمّ على المهمّ، و في غير هذه الصّورة فذلك مذموم، و الرّوايات التّالية تتناول القسم المذموم :
۲۱۲۳۹.امام صادق عليه السلام :هر كس صدقه اى داد و سپس آن صدقه [به خودش ]برگردانده شد، آن را نه بفروشد و نه خودش استفاده كند؛ زيرا خداوند در هر چيزى كه براى او قرار داده شود (مختص او باشد) شريكى ندارد . آن صدقه در حقيقت به منزله بنده آزاد شده اى است كه بعد از اينكه او را آزاد كرد ديگر درست نيست آن را برگرداند.
۲۱۲۴۰.امام صادق عليه السلامـ درباره مردى كه صدقه اى مى آورد تا به سائل بدهد، اما وقتى دَم در مى آيد مى بيند او رفته است ـفرمود : بايد آن را به سائل ديگرى بدهد و به مالش برنگرداند.
3954
آداب هديه دادن
۲۱۲۴۱.امام على عليه السلام :از كسى كه از تو عيادت نمى كند، عيادت كن و به كسى كه به تو هديه نمى دهد، هديه بده.
3955
هديه كردن به اماكن متبرّكه
هديه كردن به اماكن متبركه براى صرف كردن آن در جهت اهداف فرهنگى و ارزشى ، در صورتى كه متوليان آن شايستگى لازم را داشته باشند و اولويت ها را در مصرف آن لحاظ كنند نيكو، و در غير اين صورت مذموم است. روايات ذيل ناظر به موارد نكوهيده است.
1.بحار الأنوار : ۱۰۳/۱۸۸/۴.
2.بحار الأنوار : ۱۰۳/۱۸۹/۵.
3.كتاب من لا يحضره الفقيه : ۳/۳۰۰/۴۰۷۶.