2481
الحَثُّ عَلَى استِقلالِ الخَيرِ مِنَ النَّفسِ
۰.11968.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : يَستَكثِرُ قَليلَ الخَيرِ مِن غَيرِهِ، و يَستَقِلُّ كَثيرَ الخَيرِ مِن نَفسِهِ . ۱
۰.11969.عنه صلى الله عليه و آله : لا تَستَكثِروا الخَيرَ و إن كَثُرَ في أعيُنِكُم . ۲
۰.11970.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : إنَّ للّه ِِ عِبادا ... لا يَستَكثِرونَ لَهُ الكَثيرَ، و لا يَرضَونَ لَهم مِن أنفُسِهِم بِالقَليلِ، يَرَونَ في أنفُسِهِم أ نَّهُم أشرارٌ، و إنَّهُم لَأكياسٌ و أبرارٌ . ۳
۰.11971.الإمامُ الباقرُ عليه السلام : اِستَقلِلْ مِن نَفسِكَ كَثيرَ الطّاعَةِ للّه ِِ؛ إزراءً عَلَى النَّفسِ و تَعَرُّضا لِلعَفوِ . ۴
۰.11972.الإمامُ الكاظمُ عليه السلام : لا تَستَكثِروا كَثيرَ الخَيرِ . ۵
(انظر) العمل : باب 2908.
2482
النَّهيُ عَنِ استِكثارِ الخَيرِ مِنَ النَّفسِ
۰.11973.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : بَينَما موسى عليه السلام جالِسا إذ أقبَلَ إبليسُ و عَلَيهِ بُرنُسٌ ذو ألوانٍ ... فقالَ لَهُ موسى : فما هذا البُرنُسُ ؟ قالَ: بِهِ أختَطِفُ قُلوبَ بَني آدمَ، فقالَ موسى : فأخبِرْني بِالذَّنبِ الَّذي إذا أذنَبَهُ ابنُ آدمَ استَحوَذتَ عَلَيهِ؟ قالَ : إذا أعجَبَتهُ نَفسُه، و استَكثَرَ عَمَلَه، و صَغُرَ في عَينِهِ ذَنبُه . ۶
2481
تشويق به كم شمردن كارهاى خوب نفْس
۰.11968.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : خوبى اندك ديگران را زياد مى بيند و خوبى هاى بسيار خود را اندك مى شمارد.
۰.11969.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خوبى را زياد مشماريد، هرچند در نظر شما زياد آيد.
۰.11970.امام على عليه السلام : همانا خدا را بندگانى است كه ... زياد را براى او زياد نمى شمارند و از خويشتن به عبادتِ كم ، رضايت نمى دهند، خود را مردمانى بد مى بينند، در حالى كه افرادى زيرك و نيكو كارند.
۰.11971.امام باقر عليه السلام : هر چند نفْست بسيار طاعت خدا كند، باز آن را كم شمار تا بدين وسيله نفْس را زبون سازى و خود را در معرض عفو [خدا] قرار دهى.
۰.11972.امام كاظم عليه السلام : خوبى بسيار را، بسيار مشماريد.
2482
نهى از زياد شمردن كار خوب نفْس
۰.11973.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : موسى عليه السلام نشسته بود كه ابليس با برنس ۷ رنگارنگى وارد شد... موسى به او فرمود: اين برنس چيست؟ گفت: به وسيله آن، دلهاى فرزندان آدم را مى ربايم. موسى فرمود: اينك مرا از آن گناهى خبر ده كه هرگاه فرزند آدم انجامش دهد، تو بر او مسلّط مى شوى؟ ابليس گفت: هرگاه خودپسند شود و عملش را بسيار شمارد و گناهش در چشم او كوچك آيد.
1.الخصال : ۴۳۳/۱۷ .
2.الأمالي للصدوق : ۵۱۸/۷۰۷ .
3.تحف العقول : ۳۹۴ .
4.تحف العقول : ۲۸۵.
5.الأمالي للمفيد : ۱۵۷/۸ .
6.الكافي : ۲/۳۱۴/۸.
7.عبا يا جبّه كلاه دار، كلاه بلندى كه زهّاد صدر اسلام بر سر مى نهادند، كلاه قلندرى ـ م.