2118
الحَثُّ عَلَى الاستِثناءِ بِمَشيئَةِ اللّه ِ
الكتاب :
وَ لا تَقُوْلَنَّ لِشَيْءٍ إنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَدَا * إلاّ أنْ يَشاءَ اللّه ُ و اذْكُرْ رَبَّكَ إذا نَسِيْتَ وَ قُلْ عَسَى أنْ يَهدِيَنِ رَبِّي لِأقرَبَ مِنْ هذا رَشَدا». ۱
الحديث :
۰.10065.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : إنَّ مِن تَمامِ إيمانِ العَبدِ أن يَستَثنِيَ فِي كُلِّ شَيءٍ . ۲
۰.10066.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : و أيمُ اللّه ِ ـ يَمينا أستَثنِي فيها بِمَشيئَةِ اللّه ِ ـ لأَرُوضَنَّ نفسِي رياضَةً تَهُشُّ مَعَها إلَى القُرصِ إذا قَدَرَت علَيهِ مَطعوما ، و تَقنَعُ بالمِلحِ مَأدُوما . ۳
۰.10067.عنه عليه السلام : إنّ قَوما مِن اليَهودِ سَألُوا النبيَّ صلى الله عليه و آله عَن شيءٍ ، فقالَ : ائتُوني غَدا ـ و لم يَستَثنِ ـ حتّى اُخبِرَكُم ، فَاحتَبَسَ عَنهُ جَبرَئيلُ عليه السلام أربَعينَ يَوما ، ثُمّ أتاهُ و قالَ : «و لا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَدَا * إلاّ أنْ يَشاءَ اللّه ُ و اذْكُرْ رَبَّكَ إذا نَسِيْتَ وَ قُلْ عَسَى أنْ يَهدِيَنِ رَبِّي لِأقرَبَ مِنْ هذا رَشَدا » . ۴
2118
ترغيب به ان شاء اللّه گفتن
قرآن :
«هرگز در مورد چيزى مگوى كه من آن را فردا انجام خواهم داد . مگر خداوند بخواهد . و چون فراموش كنى ، پروردگارت را به ياد آر و بگو : اميد كه پروردگارم مرا به راهى كه نزديكتر از اين به صواب است ، هدايت كند» .
حديث :
۰.10065.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : نشانه كامل بودن ايمان بنده اين است كه در هر كارى «اِن شاء اللّه » بگويد .
۰.10066.امام على عليه السلام : سوگند به خدا ـ سوگندى كه در آن مشيّت خدا را استثنا مى كنم ـ نفْس خود را چنان رياضت دهم كه اگر براى خوراك خود به قُرص نانى دست يابد ، شاد گردد و از نانخورش به نمك قناعت كند .
۰.10067.امام على عليه السلام : گروهى از يهود چيزى از پيامبر صلى الله عليه و آله پرسيدند ، حضرت فرمود : فردا بياييد تا جوابتان را بدهم ـ و اِن شاء اللّه نگفت ـ ؛ پس تا چهل روز از آمدن جبرئيل عليه السلام نزد پيامبر جلوگيرى شد . و پس از آن، بر پيامبر فرود آمد و گفت : «هرگز در مورد چيزى مگوى كه من آن را فردا انجام خواهم داد. مگر خداوند بخواهد، و چون فراموش كنى، پروردگارت را به ياد آور و بگو: اميد كه پروردگارم مرا به راهى كه نزديك تر از اين به صواب است، هدايت كند» .
1.الكهف : ۲۳ ، ۲۴ .
2.كنز العمّال : ۵۴۶۸ .
3.نهج البلاغة : الكتاب ۴۵ .
4.تفسير العيّاشيّ : ۲/۳۲۴/۱۴ .