امام حسن عسکری علیه السلام
ـ وقد سُئلَ عن الحُجّةِ والإمامِ بعدَهُ ؟ ـ: ابْنِي محمّدٌ ، وهُو الإمامُ والحُجّةُ بَعدي، مَن ماتَ ولَم يَعرفْهُ ماتَ مِيتةً جاهليّةً. أمَا إنّ لَه غَيبةً يَحارُ فيها الجاهلونَ و يَهْلِكُ فيها المُبطِلونَ و يَكْذِبُ فيها الوَقّاتونَ، ثُمّ يَخرُجُ فكَأنّي أنظُرُ إلَى الأعْلامِ البِيضِ تَخْفِقُ فوقَ رأسِهِ بِنَجفِ الكوفةِ.
ـ در پاسخ به پرسش از حجّت و امام بعد از ايشان ـفرمود : فرزندم محمّد، اوست امام وحجّت پس از من. هر كه بميرد و او را نشناسد به مرگ جاهلى مرده است. بدانيد كه او را غيبتى است كه پس از آن، ظهور مىكند؛ غيبتى كه جاهلان در آن سرگشته مىشوند و باطل گرايان به نابودى مىافتند و كسانى به دروغ [براى ظهور او ]زمان تعيين مىكنند. گويى پرچمهاى سفيدى را مىبينم كه در نجفِ كوفه بر فراز سر او در اهتزازند.
بحار الأنوار : ج51 ص160ح 7 .
راوي : كتاب «جامعه در قرآن»، تأليف آيتالله جوادی آملی از سری مجموعه تفسير موضوعی قرآن كريم در تفسير آيه پايانی سوره آل عمران به بررسی جامعه نمونه اسلامی بر اساس تعاليم قرآنی پرداخته است.
اين كتاب در شش بخش تدوين شده است و هر بخش شامل سه فصل است؛ كليات، ساختار جوامع انسانی و اسلام آيين زندگی، عناوين بخشهای اول تا سوم را تشكيل میدهد. تعريف و تقسيم جامعه، نهادهای اجتماعی و عوامل تشكيل جامعه، عناوين فصلهای بخش اول، و اقسام جامعه، منطق جامعه الهی و الحادی و قطببندیهای اجتماعی، عناوين فصلهای بخش دوم را شامل میشود. در گزيدهای از بخش دوم، ذيل مطلبی با نام ساختار جامعه توحيدی آمده است:«اين نظام هستی كه با تطورات مختلف به صورت فعلی درآمده و مراحل زيادی را در پيش دارد تا به هدف نهايی خويش برسد، همه شؤون آن به تدبير الهی آغاز و انجام میشود. انسان نيز كه عوالمی را پشت سر گذاشته و عوالمی را برای وصول به هدف خويش در پيش رو دارد؛ هرگز بامرگ نابود نمیشود. همه شؤون او به تقدير حكيمانه خداوند آغاز و انجام میپذيرد. مبدأ جهان و انسان خدا است؛ چنان كه مرجع و معاد همه است،(انا لله و انا اليه راجعون).» عناوين فصلهای بخش سوم، حقيقت حيات، حيات انسان در اسلام و حيات اجتماعی انسان در اسلام هست و بخش چهارم با نام«جامعه در قرآن» شامل سه فصل با عنوانهای ابعاد اجتماعی اسلام، جامعه در آينه روايات و نسبت اسلام با دنيا است. در گزيدهای از بخش چهارم با عنوان آرمانگرايی اسلام میخوانيم:«همه دانشمندان مسلمان و بسياری از مستشرقان پژوهشگر درباره مبانی اسلام بر اين باورند كه اسلام تنها دينی است كه انديشه آرمانی جامعی درباره زندگی فردی و حيات اجتماعی ارائه می دهد. در مبانی نظری اسلام، افزون بر رويكرد به دو اصل توحيد و عدالت، به دو عنصر ديگر در جهت خداشناسی و عدالتگستری نگاه ويژهای شده است كه وصول به حيات آرمانی، مرهون آن دو عنصر است؛ يكی آشنا كردن انسان با منزلت حقيقی خويش و ديگری تبيين مفهوم واقعی سعادت.» بخش پنجم و ششم به ترتيب اسلام و جامعه، موانع و راهكارها و اسلام در جهان معاصر نام دارد و عناوين سه گانه بخش پنجم؛ اصالت فرد و جامعه، عوامل شكوفايی جامعه و عوامل انحطاط جامعه از نگاه قرآن را تشكيل میدهد. عناوين فصلهای بخش پايانی نيز مبانی حكومت اسلامی و نظام دمكراسی، زمامداری در اسلام و آزادی در جامعه اسلامی نام دارد. در بخشی از فصل دوم اين بخش با عنوان ضرورت حكومت در عصر غيبت آمده است:«در زمان غيبت امام معصوم همه حقايق و اصولی كه در دو عصر قبل(عصر رسالت و امامت) وجود داشت، محفوظ است. آنچه در عصر بعثت از اسلام بود با همه خصوصيات آن تا ظهور حضرت حجت، مهدی موعود(عج) ماندگار است؛ بنابر اين سعه ظرف زمان به تعطيل احكام يا نسخ تعاليم اسلام نخواهد انجاميد؛ پس طولانی شدن غيبت امام زمان(عج) نبايد باعث انزوای اسلام، در نتيجه سبب عزلت مسلمانان در صحنه بينالملل شود.»
گفتنی است، كتاب«جامعه در قرآن» تفسير موضوعی قرآن كريم است كه از سوی آيت الله جوادی آملی در 550 صفحه نگاشته و با شمارگان سه هزار نسخه در بهار سال جاری، از سوی مركز نشر اسرا منتشر شد.ه است .
