امام حسن عسکری علیه السلام
عَلاماتُ المُؤمِنِ خَمسٌ : صَلاةُ الخَمسينَ، و زِيارَةُ الأَربَعينَ ، و التَّخَتُّمُ فِي اليَمينِ، و تَعفيرُ الجَبينِ، و الجَهرُ بِ (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ).
نشانههاى مؤمن، پنج چيز است: پنجاه ركعت نماز ، زيارت اربعين، انگشتر به دست راست كردن، پيشانى بر خاك نهادن و آشكارا گفتن (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ) .
تهذيب الأحكام : ج6 ص52 ح122
راوی: فهم معناى حديث مانند هر متن منضبط ديگرى، داراى ضابطه، قانون و روش است كه در نتيجه نمىتوان هر معنایى را به آن متن نسبت داد.
به گزارش راوی،«مهدی سليمانی» از محققان گروه احيا و تصحيح مؤسسۀ علمی ـ فرهنگی دار الحديث با بيان اين مطلب گفت: كتاب دو جلدی «مجموعۀ رسائل در شرح برخی احاديث كافی»، شرحی است بر نكات دشوار برخی احاديث كافی كه در مجموعه آثار كنگرۀ بين المللی كلينی، توسط سازمان چاپ و نشر دار الحديث چاپ خواهد شد. وی با اشاره به موضوع اين كتاب تصريح كرد: ثقة الاسلام كلينىقدس سره به سند خود از حضرت صادقعليه السلام روايت كرده است كه: إِنَّ حَدِيثَنَا صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ لا یَحْتَمِلُهُ إِلّا صُدُورٌ مُنِيرَةٌ أوْ قُلُوبٌ سَلِيمَةٌ أوْ أخْلاقٌ حَسَنَةٌ إِنَّ اللَّهَ أخَذَ مِنْ شِيعَتِنَا المِيثَاقَ كَمَا أخَذَ عَلَى بَنِی آدَمَ أ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ فَمَنْ وَفَى لَنَا وَفَى اللَّهُ لَهُ بِالْجَنَّةِمَنْ أبْغَضَنَا وَلَمْ یُؤدِّ إِلَیْنَا حَقَّنَا فَفِی النَّارِ خَالِداً مُخَلَّداً. شبيه به همين گفتار را محدثين ديگر نيز نقل كردهاند. اين تعابير مىرساند در ميان كلمات حضرات معصومينعليهم السلام، مواقع دقيق و ظريفى وجود دارد كه فهم آن براى همگان دشوار است. اين محقق افزود: يافتن نسخههاى مختلف و آگاهى از تصحيف و تحريفهاى احتمالى در متن حديث، فهم مفردات كه بر آمده از علم صرف و لغت است، فهم تركيبها و اعراب حديث، قرينههاى فهمِ مراد، مانند تضمين و تعليل، اسباب ورود حديث و توجه به احاديث مشابه و معارض، از مهمترين عواملِ مؤثر در فهم درست، از متن حديث است. وی درباره ضرورت شرح برخی احاديث گفت: برخى از مواردى كه مىتواند در درك كلام معصوم و فهم متن و يا فهم مقصود خلل ايجاد كند نيز عبارتاند از: اشتراكات لفظى، تحول زبان در گذرِ زمان، خلط معناى لغوى و اصطلاحى، آميختن معناى فارسى و عربى، ناديده گرفتن حروف مؤثر نادرست كه اخلال در فهم متن مىكنند و تتبع نادرست، پيش فرضهاى ذهنى، پيروى از اهواء و آراء، برخوردهاى گزينشى، ساده انگارى، بسته ذهنى و جمود، اخباريگرى و التزام شديد به ظاهر حديث و هراس از تفريع فروع و تطبيق اجتهادى، خلط جرى و تطبيق با تفسير، قرار گرفتن حديث در جاى نامناسب خود در ابواب و دخالت فهم محدث و جامع نگار، ناديده گرفتن آهنگ سخن - كه در معمول موارد قابل انتقال به نوشتار نيست. اين همه در فهم ما از مقصود و مراد گوينده حديث ايجاد اشكال و نارسایى مىكنند. وی درباره موضوع كتاب دو جلدی «مجموعۀ رسائل در شرح برخی احاديث كافی» گفت: موضوع مجموعه رسائل، رسالهها و به عبارتى كتابهاى كوچكى است كه دانشمندانِ شيعه در شرح و بسط و توضيح چند حديث نوشتهاند. «آشتيانی» درباره ضرورت شرح احاديث مشكل كتاب كافی تصريح كرد: البته كسانى كه به شرح كتاب كافى اهتمام كردهاند، بالتبع وقتى به احاديث مشكل آن رسيدهاند به شرح و بسط پرداختهاند، اما مشكل اين است كه ما اولاً شروح زيادى بر كافى نداريم و ثانياً شرحهاى موجود معمولاً بر همه كافى نسبت داده شده است. اما اينكه ما كتابى مستقل در شرح احاديث مشكلِ كافى داشته باشيم، نه چنين نيست. لا اقل تا آنجا كه بنده خبر دارم در ميان آثار گذشتگان چنين كتابى گزارش نشده است. اين پژوهشگر علوم حديث افزود: اين رسالهها شامل نكات فقه الحديثى، كلامى، عرفانى، فقهى و گاهى مباحث رجالى است. بر آن شديم تا اين رسالهها را در مجموعهاى گرد آوريم. عناوينى كه در فهرست آغازين كتاب آمده است براى اولين بار تحقيق و تصحيح شده و چند عنوان هم قبلاً به صورت پراكنده چاپ شده بود كه آنها را نيز آوردهايم. ترتيب رسالهها، براساس چينش روايات مورد شرح قرار گرفته در الكافی است.
كنگره بين المللی ثقة الاسلام كلينی (ره) ارديبهشت سال 88 برگزار می شود و مجموعه آثار معرفی شده در اين كنگره به تدريج منتشر خواهد شد.