مقامه ـ معروف است كه در روزى هشتصد بيت كتابت تأليف و تصنيف مى فرموده اند با آن كثرت مشاغل و مرجعيت كامل و آمد و شد عالم و جاهل و مرافعات و فصل ذات البين و ساير چيزهاى ديگر كه به حسب عادت و حكم عقل بايد مانع از مقدار مزبور كتابت باشد و حال اينكه هيچ مانعيت از براى ايشان نداشت. اين نبود مگر به جهت تأييد من عندالله و همچنين غير واحد از علماى سلف كه احوالشان در رجال، مسطور و فضايل و مناقبشان در كتاب«اسفار علما» مذكور است كه هر كدام با كمال مؤانست، مقدارى كتابت تأليف و تصنيف مى فرموده اند، و هيچ كدام در مقام اعتزال و انزوا نبوده اند مگر نادرى از ايشان كه آن هم به واسطه عدم مساعدت روزگار بوده است؛ نه تعمّد از ايشان، بلى عزلت بالنسبة به كسانى كه مبتلاى نفس امّاره كه انَّ النّفَس لأمّارة بالسّوء^۱ گرديده و ملكه حفظ و حراست خويش از بعض اشياء غير مرغوبه نداشته باشد و از عهده سركوبى افعى نفس برنيايد، و از شبهات نفسانيّه حيوانيّه مفرّى نداشته باشد به جز اعتزال و انزواى از خلق، چنين كسى را لازم است عزلت و انزواى از خلق تا موجب نجات از هلاكت دنيوى و اخروى او گردد، نه مثل جناب شما كه صاحب نفس قدسيه و كلمه الهيه مى باشيد، و نفس ميشوم امّاره را در حضرت شما راهى و مقامى نيست كه به اعتزال و انزواى از خلق بخواهيد از خود دفع فرماييد. و عزلت و عدم عزلت در حضرت شما مساوى است. بنابراين گوشه گيرى و انزوا را در حق شما راضى نمى شويم، و شما هم راضى مشويد بر اين مطلب. و ساير فيوضات و مثوبات را از خويش اعراض مدهيد و دل نگران مباشيد از اينكه نااهلان، مسندنشين و اهلان عزلت گزين مى باشند، چه از بدو تا ختم و از صدر تا ذيل، رسم روزگار غدّار چنين بوده و شما كه ليلاً و نهاراً در نوشتن آثار و اخبار ائمّه هُداة ـ عليهم الصلاة ـ اشتغال داريد بهتر اطلاع دارد بر اينكه زمان هيچ يك از