دسته دوم : آفاتِ غير قابل پيشگيرى ، مانند : مرگ و ديگر حوادثى كه لازمه زندگى دنيا ، و در صورت پيشبينى هم قابل پيشگيرى نيستند .
اين موارد ، از آن جهت مانع سرورند كه پيامدهاى منفى دارند و موجب درد و رنج مىگردند و لذّت و خوشى را از بين مىبرند. سردمزاجى۱ از طريق تأثير بر فيزيولوژى انسان (عملكرد اعضا) و سيستم جسمانى او موجب بروز احساس ناخوشايند مىشود.۲ مرگ۳و بروز حوادث ناگوارى كه لازمه زندگى اين دنيا هستند،۴ از طريق ايجاد احساس ناكامى در لذّتجويى تام و برآورده نشدن خواستهها و آرزوها مىتوانند بر انسان ، تأثير منفى بگذارند و موجب حزن و اندوه وى گردند .
1 - 5 . آفتهاى خيالى
بخش قابل توجّهى از آفتهايى كه موجب نگرانىِ انسان مىشوند ، آفتهايى هستند كه وجود خارجى ندارند! بلكه ساخته و پرداخته توهّمات و خيالاتى هستند كه از مجارى گوناگون ، وارد عرصه ذهن و روان انسان مىشوند . چند نمونه از آفتهاى خيالىاى كه در منابع اسلامى آمدهاند ، عبارت اند از :
1 - 5 - 1 . نگرانىهاى ناشى از آينده زندگى
بخش عمدهاى از نگرانىهاى انسان ، به مشكلات و ناملايماتى مربوط مىشوند كه ممكن است در آينده براى انسان پيش بيايند .۵ مونتين ، فيلسوف شهير فرانسوى گفته : «انسان ، آن قدرى كه از فكر حوادث آينده ناراحت مىشود ، از خودِ آن حوادثْ در زحمت نيست» .۶
1.ر.ك: ص ۱۹۵ ح ۱۶۹ .
2.اين مسئله مىتواند مورد پژوهشهاى تجربى قرار گيرد.
3.ر.ك: ص ۱۹۵ (مرگ) .
4.ر. ك: ص ۱۹۷ (آسيبهاى جدا نشدنى از دنيا) .
5.ر . ك : ص ۲۰۳ (اندوه روزى كه فرا نمىرسد !) .
6.آيين زندگى : ص ۱۲۳ .