2. ضرب قرآن به قرآن ، بهكارگيرى رأى و نظر خويش در مجمل، مؤوّل، مطلق، عام، مَجاز، متشابه و ديگر معضلات و نكات پيچيده قرآن و جمع كردن بين اين نكات پيچيده با نظرهاى خيالى و افكار ساختگى، و در نتيجه استنباط احكامى از آن و عمل كردن و فتوا دادن بر اساس آن است، بدون آن كه مستند درست و سخن روشنى از اهل ذكر عليهم السلام در اين باره رسيده باشد .۱ از همين رو ، برخى ضرب قرآن به قرآن را از مصاديق تفسير به رأى بر شمردهاند.۲
3. عدهاى از دانشمندان نيز بر اين باورند كه ضرب قرآن به قرآن ، خلط ميان آيات و بر هم زدن تناسب و هماهنگى آيات است، به گونهاى كه در معانى و مقاصد آيات اخلال شود كه اينكار با ناديده گرفتن خاص و عام، مطلق و مقيد، ناسخ و منسوخ، محكم و متشابه و ... و همچنين به كار گيرى آيهاى بدون توجه به جايگاه آن و تناسب و پيوند آن با قبل و بعد صورت مىگيرد.۳ در مواردى آميختن آيات به گونهاى است كه حلال، حرام مىشود و حرام به حلال بدل مىگردد يا آيه روشن و محكم، آيهاى مبهم و متشابه قلمداد مىشود. ۴
4. شمارى از حديثپژوهان ، ضرب قرآن به قرآن را به معناى تفسير يك آيه به كمك آيه ديگر دانستهاند. آنان از همين رو ، تفسير قرآن به قرآن را جايز ندانسته و از آن منع كردهاند.۵
5. با توجه به مضمون روايات پيش گفته از پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله۶ و نيز سفارش امير
1.شرح اصول كافى مازندرانى : ج۱۱ ص۸۳.
2.البرهان فى علوم القرآن : ج۱ ص۴۲ ؛ تفسير العياشى :ج۱ ص۱۸ ؛ منية المريد : ص۳۶۹.
3.الميزان فى تفسير القرآن : ج۳ ص۸۳ ؛ صراط النجاة : ج۲ ص۴۴۹ ؛ قرآن در قرآن : ص۳۹۶.
4.المجازات النبوية : ص۳۶۱ .
5.الحدائق : ج۶ ص۳۵۵ ؛ شرح اصول كافى : ج۱۱ ص۸۳ ؛ بحار الأنوار : ج۸۹ ص۳۹.
6.بحار الأنوار : ج۳۰ ص۵۱۲ ؛ مسند ابن حنبل : ج۲ ص۱۸۵ ؛ سنن ابن ماجة : ج۱ ص۳۳.