2. بخشى از آيه 3 از سوره مائده: به نقل يعقوبى ، واپسين آيه نازل شده بر پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَمَ دِينًا ؛ امروز دينتان را كامل كردم و نعمتم را بر شما تمام ساختم ، و اسلام را دين مورد پسند برايتان قرار دادم) بود. يعقوبى همين نقل را صحيح و استوار دانسته، نزول اين آيه را در روز ابلاغ امامت على بن ابى طالب عليه السلام در غديرخم تأييد مىكند. ۱
در نقل ديگرى آمده است كه پس از سوره (إِذَا جَآءَ نَصْرُ اللَّهِ) آيه (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ) فرود آمد و اين آخرين آيه بود و آن حضرت صلى اللَّه عليه و آله هشتاد روز پس از نزول اين آيه در گذشت. ۲
3. آيه176 از سوره نساء:بهگفته براء بن عازب،آخرين آيه نازل شده (يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِى الْكَلَلَةِ إِنِ امْرُؤٌاْ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَهُوَ يَرِثُهَآ إِن لَّمْ يَكُن لَّهَا وَلَدٌ فَإِن كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَإِن كَانُواْ إِخْوَةً رِّجَالًا وَنِسَآءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنثَيَيْنِ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّواْ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمُ ؛ از تو [ در باره كلاله ] فتوا مىطلبند؛ بگو: خدا در باره كلاله فتوا مىدهد: اگر مردى بميرد و فرزندى نداشته باشد، و خواهرى داشته باشد، نصفِ ميراث از آنِ اوست. و آن [ مرد نيز ] از او ارث مىبرد، اگر براى او [ خواهر ]فرزندى نباشد. پس اگر [ ورثه فقط ] دو خواهر باشند، دوسوم ميراث براى آن دو است، و اگر [ چند ]خواهر و برادرند، پس نصيب مرد، مانند نصيب دو زن است. خدا براى شما توضيح مىدهد تا مبادا گم راه شويد، و خداوند به هر چيزى داناست)است. ۳ فرّاء هم اين آيه را، آخرين آيه نازل شده معرفى مىكند. ۴
4. آيات پايانى سوره توبه: أبىّ بن كعب ، واپسين آيه نازل شده را آيات پايانى
1.تاريخ اليعقوبى : ج۲ ص۴۳.
2.تفسير منهج الصادقين : ج۱۰ ص۳۸۱ - ۳۸۲.
3.أسباب النزول : ص۱۷؛ أحكام القرآن، جصاص : ج۳ ص۱۷؛ التبيان فى تفسير القرآن : ج۳ ص۴۰۷.
4.التبيان فى تفسير القرآن : ج۳ ص۴۳۵؛ مجمع البيان ج۳ ص۲۴۶.