(4)
توصیف روز قیامت بر اساس آیات قرآن و روایات معصومینعلیهم السلام
آرام، امین
كارشناسى ارشد علوم قرآن و حدیث
دانشگاه آزاد اسلامى اراك
استاد راهنما: حجةالاسلام راغبى، محمّدعلى
استاد مشاور: حجةالاسلام آشتیانى، محمّدرضا
1376
225ص
نگارنده این پایاننامه، در مقام به تصویر كشیدن صحنههاى متفاوت و مرحله به مرحله و مرتّب روز قیامت بر اساس آیات قرآن مجید و متون اسلامى است، و اینكه: در قرآن و متون اسلامى، از روز قیامت به چه نامهایى تعبیر شده است؟ زمان شروع قیامت چه وقت است؟ حوادث روز قیامت در چه مكان و یا مكانهایى صورت مىگیرد؟ چه حوادثى در روز قیامت اتّفاق مىافتد؟ و نهایت اینكه: پایان روز قیامت، چگونه است و مدّت آن چگونه محاسبه مىشود؟ و بعد از اینروز، چه مىشود؟ آیا به جهنّم رفتن، پایان آن است، یا به بهشت رفتن؟ و...
شناخت جزئیات واقعه قیامت كه وجودش بر اساس موازین عقلى حتمى است، به وسیله كسى مىتواند به ما تفهیم شود كه با عالم غیب در ارتباط بوده، از آینده خبر داشته باشد و این امر، از قدرت افراد عادى بشر، خارج است و كسى را مىطلبد كه قدرت خارقالعادهاى داشته باشد، و كسانى جز پیامبران و معصومانعلیهم السلام كه از این امتیاز بشرى برخوردار نیستند.
بنا بر این، جستجو و تعمّق در گفتار آنها، در مورد وقایع روز قیامت، تنها راه شناخت جزئیات این واقعه بزرگ است. البته علاوه بر كلام آنها و مقدّم بر آن، آیات قرآن مجید است كه منبع همه كلام غیب است و یقین ما به صحیح بودن آنها حتمى است.
این نوشته، از پنج فصل تشكیل شده است. مسائل مطرح شده در فصل اوّل عبارتاند از: تاریخچه مطالعاتى در زمینه قیامت، و اهداف، حدود و اهمّیت مطالعه در این بحث.
نگارنده در فصل دوم، نوشتار خود را به تفسیر موضوعى در آیات قیامت اختصاص داده و با استفاده از كتب تفسیرى در این زمینه، موضوع را شرح و بسط داده است.
فصل سوم، درباره رهیافت تحقیق، طرح تحقیق، فن تحقیق و طرح تحلیلى موضوع است. در این تحقیق، دیدگاه روایى به عنوان مقیاس مطالعاتى انتخاب شده و روایات از كتبى كه توسّط علماى برجسته شیعه و سنّى تألیف شدهاند، اقتباس شده و این دیدگاه به عنوان ابزار مطالعاتى علمى و مبناى تحلیلى محقّق در این موضوع است.
فصل چهارم، در پنج بخش تنظیم شده است در بخش اوّل آن، نگارنده به بررسى نامهاى روز قیامت در قرآن، و همچنین اهداف و اساس نامگذارى آن پرداخته و در بخش سوم، به بررسى شرایط و علایم آغاز روز قیامت در قرآن و احادیث پرداخته، كه نشانههاى این روز مهم را نیز به دستههاى قریب، متوسط و بعید تقسیمبندى نموده است.
در بخش سوم، به بررسى شكلگیرى صحراى محشر و مكان وقوع روز قیامت، پرداخته شده و اینكه بر اثر نفخ صور، چه تغییراتى در جهان هستى انجام مىشود.
در بخش چهارم، حوادث روز قیامت به ترتیب واقع شدن آنها بیان شده، كه 25 واقعه مهم ذكر شده است. این بخش، در واقع، اساسىترین بخش پایاننامه و منظور نگارنده از تنظیم و تهیه آن است.
در بخش پنجم به بررسى چگونگى پایان روز قیامت پرداخته شده كه براى افراد مختلف است و هر كس با قرار گرفتن در بهشت یا جهنّم به پایان این روز مىرسد.
در فصل پنجم، نتایج بحثهاى مختلفِ مطرح شده در فصل قبل، بیان شده، كه به صورت قسمت به قسمت و به همان ترتیب فصل قبل آمده است و پس از استدلال بر هر فصل، نتیجهگیرى آن نیز آمده است.