نه یاری گرفتن از آن برای اثبات آن حکم. به دیگر سخن آنگاه که «نص» ی استوار حکمی را فراز میآورد هماهنگی حدیثی ضعیف با آن «نص استوار» تنها حدیث ضعیف را تقویت میکرد. در اینجا حدیث ضعیف به خودی خود چندان برجستگی نداشت زیرا بدون آن نیز چنان حکم ثابت شده بود.
اما آنجا که دلیلی استوار یا روایتی صحیح در آن موضوع فرا چنگ نمیآمد ناگزیر علامه به روایت ضعیف رو میآورد و برای پشتیبانی حدیث ضعیف، از هماهنگی آن با مذهب سخن میگفت. طبیعی است که در اینجا روایت ضعیف جایگاهی برجستهتر از گونه پیشین داشت. بنابراین آنگاه که علامه به روایت ضعیف از آنرو که هماهنگ با مذهب است چنگ میزند میتوان دانست که روایتی استوارتر از آن حدیث ضعیف نیافته است اما آنگاه که روایت ضعیف را در کنار احادیث صحیح گزارش میکرد تکیه نخستین و اصلی بر روی احادیث صحیح بود و حدیث ضعیف نیز به کمک آن احادیث تأئید میشد و شایسته آن بود که بدان درنگرند. استاد بستانی در سخن خود نمونههایی از تطبیق دو ملاک یاد شده را آوردهاند که به جهت اختصار خواننده را به بیان ایشان ارجاع میدهیم. و تنها برای نمونه به سخنی از علامه اشاره میکنیم آنگاه که درباره روایتی ضعیف به گاه استناد بدان مینگارد: «و هذه الروایة مناسبة للمذهب و إن کان فی طریقها علی بن أبی حمزة فیعمل علیها بموافقة الأصل و غیرها من الأحادیث...».۱
3. هماهنگی حدیث با احتیاط یا برداشت فقهی علامه یا آنکه حدیث در گستره مستحبات باشد
آنگاه که حدیث ضعیف با اصل احتیاط یا با برداشت فقهی علامه درباره آن حکم هماهنگ بود و با دلیلی استوارتر در ستیز نبود یا با آداب استحبابی یک کار پیوند داشت علامه از پذیرش آن و استدلال بدان خودداری نمیکرد. در این هنگام آن روایت ضعیف میتوانست علامه را نسبت به درستی آن حکم قانع سازد از اینرو بدان استناد میکرد. استاد بستانی در گفتاری دقیق در این باره چنین نگاشتهاند: