19
سهم زنان در نشر حديث

دارالمعرفة .
در جلد چهارم كتاب (ص 606 ـ 616 / ش 10932 تا 11053) ، 106 زن راوى ، در ذيل سه عنوان «المجهولات» ، «الكنى» و «من لم يسم» معرفى شده است . مقصود از «مجهولات» ، كسانى اند كه وصف آنان شناخته شده ، نيست . در عنوان اين فصل آمده است : «و ما علّمتُ فى النساء مَن اتهمت و لا مَن تركوها ؛ زنى را نمى شناسم كه متهم شده باشد و يا وى را در نقل حديث رها كرده باشند» . (ج 4 ، ص 604) و مقصود از «من لم يسم» ، كسانى اند كه نامشان دانسته نشده است .
9 . الاصابة فى تمييز الصحابة ، احمد بن على العسقلانى المعروف بابن حجر (773 ـ 852 ق) ، بيروت : دار الكتب العلمية .
در جلد هشتم كتاب (291ص) ، نام 1545 زن به ترتيب الفبا آمده است .
10 . الضوء اللّامع لأهل القرن التاسع ، محمّد بن عبد الرحمان السخاوى (831 ـ 902ق) ، القاهرة : دار الكتاب الاسلامى ، 12 ج .
جلد دوازدهم كتاب (معجم النساء) ، به معرفى 1075 زن اختصاص دارد كه بيشتر آنان داراى اجازه يا سماع حديث بوده اند .
11 . تهذيب التهذيب ، ابن حجر عسقلانى (م 852 ق) ، حيدر آباد : 1327 ق .
جلد دوازدهم كتاب (ص 397 ـ 504) ، به معرفى زنان راوى اختصاص دارد و از 271 زن ، نام برده شده است .
12 . لسان الميزان ، احمد بن على بن حجر العسقلانى (م 852 ق) ، بيروت : دار الكتب العلمية ، بيروت ، 1416 ق / 1996 م ، 7 ج .
در جلد هفتم (ص 557 ـ 571) ، از 115 زن راوى ، ياد شده است .

تحليل

1 . گفتنى است كه در سه كتاب : الكامل فى ضعفاء الرجال ، ابن عدى الجرجانى


سهم زنان در نشر حديث
18

3 . كتاب الثقات ، محمّد ابن حبّان (م 354 ق) ، حيدر آباد : مؤسسة الكتب الثقافية ، 10 ج .
در اين كتاب ، از 85 زن راوى ، ياد شده است (ر .ك : تمام الانعام بترتيب ما ورد فى كتاب الثقات لابن حبان ، ص 625 ـ 628) . مؤلّف ، راويان زن را در پايان هر يك از حروف الفبا و پس از راويان مرد ، آورده است .
4 . الاستيعاب ، ابن عبد البرّ (368 ـ 463ق) ، تحقيق : على محمّد البجاوى ، القاهرة : نهضة مصر .
در جلد چهارم كتاب (ص 1787 ـ 1966) ، شرح حال هزار زن صحابى بيان شده است .
5 . اسد الغابة ، على بن ابى الكرم المعروف بابن الأثير (555 ـ 630ق) ، بيروت : دار احياء التراث العربى .
در جلد پنجم كتاب (389 تا آخر) نام بانوان ، به ترتيب الفبا ، همراه گوشه هايى از زندگى آنان ذكر شده است .
6 . التحبير فى المعجم الكبير ، عبد الكريم السمعانى (م 562 ق) ، تحقيق : منيرة ناجى سالم .
سمعانى ، در جلد دوم كتاب (ص 396 ـ 435/ ش 1124 تا 1193) با عنوان «النسوة اللواتى كتبت عنهنّ» ، نام هفتاد زن را به ترتيب حروف الفبا آورده است و چنان كه از عنوان پيداست ، خود ، حضورا از اين زنان سماع كرده يا اجازه حديث گرفته است .
7 . تهذيب الكمال ، ابوالحَجّاج يوسف المزّى (654 ـ 742 ق) ، بيروت : دارالفكر ، 1414ق ـ 1994م .
در جلد 35 كتاب (ص 123 ـ 401 / ش 7780 ـ 8045) ، 265 زن راوى حديث و اسامى استادان آنان مذكور است .
8 . ميزان الاعتدال فى نقد الرجال ، محمّد بن احمد بن عثمان الذهبى (م 748 ق) ، بيروت :

  • نام منبع :
    سهم زنان در نشر حديث
    ناشر :
    سازمان چاپ و نشر دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1387
    نوبت چاپ :
    اوّل
تعداد بازدید : 44274
صفحه از 276
پرینت  ارسال به