از حضرت علي عليه السلام نيز اين حديث نقل شده است. ۱
ابن ابي الحديد دربارة اين حديث پيامبر ميگويد:
اين سخن حقي است كه ايمان و دشمن داشتن علي عليه السلام با جنگ جمع نميشود؛ زيرا دشمن داشتن علي، گناه كبيره است. منافق هم كسي است كه تظاهر به اسلام ميكند و در باطن كافر است و كافر نميتواند به اعتقاد خود علي را دوست بدارد؛ زيرا مقصود از اين خبر، محبت ديني است و كسي كه معتقد به اسلام نباشد، نميتواند هيچ كس از اهل اسلام را به سبب مسلماني دوست بدارد تا چه رسد در مورد علي عليه السلام؛ آن هم با توجه به جهاد او در راه دين. لذا اين سخني حق است و در كتابهاي صحاح هم آمده است. ۲
همچنين اصحاب پيامبر نيز به اين مسأله اذعان داشتهاند؛ از جمله ابوذر غفاري ميگويد:
ما كنا نعرف المنافقين الّا بتكذيبهم الله و رسوله و التخلف عن الصلوت و البغض لعلي بن ابي طالب؛ ۳
ما منافقان را جز از راه تكذيبشان به خدا و پيامبر و روي گرداندنشان از نماز و دشمنيشان با علي نميشناختيم.
جناب ابوذر، در اين بيان شريف، چندين ملاك را براي شناسايي منافقين ذكر كردهاند؛ از جمله بغض و عداوت نسبت به حضرت علي عليه السلام.
اين مسأله مهم از زبان برخي ديگر از بزرگان صحابه پيامبر، مانند ابو سعيد خدري ۴ ، عبدالله بن عباس، ۵ جابر بن عبدالله انصاري ۶ ، انس بن مالك ۷ و ام سلمه ۸ نيز بيان شده است.
1.. صحيح مسلم، ج۱ص۱۶؛ صحيح الترمذي، ج۱۲، ص۱۷۷؛ سنن النسائي، ج۲، ص۲۷۱؛ خصائص النسائي، ص۳۸؛ مسند ابنحنبل، ج۱، ص۸۴ و ۹۵ و ۱۲۸؛ تاريخ بغداد، ج۲، ص۲۵۵و ج۸، ص۴۱۷ و ج۱۶، ص۴۲۶؛ تاريخ ابنكثير، ج۷، ص۳۵۴؛ اسدالغابة، ج۴، ص۲۹؛ الاستيعاب، ج۲، ص۴۶۱؛ كنزالعمال، ج۱۵، ص۱۰۵.
2.. شرح ابن ابي الحديد، ج۷، ص۲۰۱.
3.. مستدرك الصحيحين، ج۳، ص۱۲۹؛ كنز العمال، ج۱۵، ص۹۱.
4.. سنن الترمذي، ج۵ص۵۹۰؛ حلية الاولياء، ج۶، ص۲۸۴؛ اسد الغابة، ج۴، ص۳۳؛ انساب الاشراف، ج۲، ص۳۵۰.
5.. تاريخ بغداد، ج۳، ص۱۵۳.
6.. الاستيعاب، ج۲ص۴۶۴؛ رياض النضرة، ج۲، ص۲۸۴؛ تاريخ ذهبي، ج۲، ص۱۹۸؛ مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۳۳.
7.. كنزالعمال، ج۷، ص۱۴۰.
8.. سنن الترمذي، ج۱۳، ص۱۶۸؛ مسند ابنحنبل، ج۶، ص۲۹۲؛ الاستيعاب، ج۲، ص۴۶۰؛ تاريخ ابن كثير، ج۷، ص۳۵۴؛ كنزالعمال، ج۶، ص۲۹۲.
