حضرت عبدالعظيم عليه‏السلام و شهررى در سفرنامه‏ ها - صفحه 400

اين برج كه به شكل استوانه، ولى به خاطر داشتن زواياى متعدد از اطراف كنگره كنگره است، حدود 70 پا (حدود 5،21 متر) ارتفاع و 40 پا (حدود 20/12 متر) قطر دارد؛ ميانش تهى، و بالاى آن باز است. آجرهاى پوشش خارجى برج طورى كار گذاشته شده اند كه يك رشته منشورهاى عظيم قائم به وجود مى آورند. تعداد اين منشورها بيست تا است، و ساروج را با دقت تمام به صورت آرايشهاى شش گوش كنگره دار ساخته اند. سالها قبل، يك مبلّغ مسيحى از مردم كشورهاى متحده، يعنى آقاى دكتر ج. پركينز ۱ در نامه اى كه به انجمن شرقى امريكا ۲ نوشت توجه دانشمندان را به اين نكته جلب كرد. اما نامه آقاى پركينز هرگز چاپ نشد. وى در قسمتى از «يادداشت ديدار تهران، پايتخت ايران» خود(صفحه 58 دستنويس) كه در دوم دسامبر سال 1845 نوشته است، به طور خلاصه برج را وصف مى كند، و سخن خود را چنين خاتمه مى دهد: «نكته خاص ديگرى كه متوجه شدم آن بود كه ملاط درز انتهاى آجرها بادقت به صورت آرايشهاى شش گوشه اى چين داده شده است كه بر روى هم، علاوه بر دوام و استحكام، نوعى ظرافت و زيبايى به ساختمان بخشيده است». راه ورودى برج از طريق درگاه طاقدار مرتفعى است كه سردر و قاب بندى مستطيل شكلى آن را در بر گرفته است، و اين نكته در عكسى كه قبل از تعمير، در پانزده يا بيست سال پيش از برج گرفته شده، كاملاً هويدا است. اين عكس نشان مى دهد كه چرا كتيبه اى كوفى كه كرپورتر مى گويد در اطراف قسمت بالاى برج نوشته بوده است، اينك وجود ندارد، زيرا در هنگامى كه قرنيز تازه را در بالاى برج مى ساخته اند، به احيا و تعمير آن توجه نكرده اند. بارى، تا اين حد توجه شده است كه در اطراف برج باغچه اى احداث كنند، و در آن تعدادى قلمه (چنار) كاشته اند كه

1.J.Perkins .

2.American Oriental Society .

صفحه از 426