(18)

ايران امروز ^۱

1906ـ1907م

اوژن اوبن وزير مختار دولت فرانسه در ايران در سالهاى 1906ـ1907 م در ايران بوده است. او هنگامى كه از تهران به سوى اصفهان مى رفته از «قلعه گبرى» كه آن را «برج سكوت» ناميده، خرابه هاى رى باستان و «بى بى شهربانو» سخن گفته است. آن گاه درباره حضرت عبدالعظيم مى نويسد:
«در ميان سبزيها و درختانى كه از آبهاى جارى از «توچال» سيراب مى شوند، مناره هاى كاشى پوش و گنبد طلايى «شاهزاده عبدالعظيم» مشاهده مى شود. اين شخصيت مقدس از اعقاب امام حسن است. او هم مانند صدها سيد ديگر، از دست شكنجه و آزارى كه عليه اولاد على (عليه السلام ) در سرزمين اعراب آغاز شده بود، به ايران گريخته... و براى خود پناه جسته و در همان جا نيز به قتل رسيده است».
از تهران تا اصفهان چهارصد و هشتاد كيلومتر راه است. چون ترتيبى داده اند كه پست با درشگه ها حمل شود، مسافرت پنج روز طول مى كشد. صاحب امتياز آن يك نفر ترك ]زبان [تبريزى است به نام «حاجى مشهدى محمد آقا». تمامى ارتباطات با جنوب را از جاده هايى كه از پايتخت به شهرهاى همدان، كرمانشاه، شيراز يا كرمان منشعب گرديده است، فراهم مى كند. هر ايستگاهى هشت اسب دارد. عبور پيكها از اين راه تنها علت تأخير در ايستگاهها است.
جاده از پايين شهر، آنجا كه كوره هاى آهك پزى و گورستان ها قرار دارد، بعد