«اى ابوحنيفه! به اطّلاع من رسيده است كه تو قياس مى كنى». گفت: «آرى». فرمود: «قياس مكن؛ پس همانا نخستين كسى كه قياس كرد، شيطان بود، هنگامى كه گفت: مرا از آتش خلق كردى و او را از خاك آفريدى . پس ميان آتش و خاك، مقايسه كرد، در حالى كه اگر جلوه نور آدمى را با جلوه آتش قياس مى كرد، برترى ميان اين دو جلوه را درمى يافت و درخشندگى يكى بر ديگرى را مى فهميد».
2. حسن بن راشد گفت: به ابى عبد اللّه [امام صادق] عليه السلام عرض كردم:
«الْحَائِضُ تَقْضِى الصَّلَاةَ؟». قَالَ: «لَا». قُلْتُ: «تَقْضِى الصَّوْمَ؟». قَالَ: «نَعَمْ». قُلْتُ: «مِنْ أيْنَ جَاءَ ذَا؟». قَالَ: «إِنَّ أوَّلَ مَنْ قَاسَ إبْلِيسُ»۱؛۲«زن حائض، نمازهاى نخوانده را قضا مى كند؟». فرمود: «خير». گفتم: «روزه هاى نگرفته را قضا مى كند؟». فرمود: «آرى». گفتم: «اين تفاوت از كجاست». فرمود: «نخستين كسى كه قياس كرد، شيطان بود».
دو. نخستين معتقد به بداء ۳
3. أبو عبد اللّه [امام صادق] عليه السلام فرمود:
إِنَّ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ أوَّلُ مَنْ قَالَ بِالْبَدَاءِ، يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ اُمَّةً وَحْدَهُ عَلَيْهِ بَهَاءُ الْمُلُوكِ وَ سِيمَاءُ الْأنْبِيَاءِ؛۴عبدالمطلب، نخستين كسى است كه به بداء ، اعتقاد داشت. وى روز قيامت، به تنهايى، همچون يك امّت برانگيخته مى شود و جلوه پادشاهان و سيماى پيامبران را خواهد داشت.
1.همان، ج۳، ص۱۰۴، ش۲؛ و ج۴، ص۱۱۳، ش۵؛ و ج۴، ص۱۳۵، ش۱.
2.همچنين ر.ك: منتهى المطلب، ج۲، ص۵۸۴؛ تذكرة الفقهاء، ج۱، ص۲۶۶؛ تهذيب الأحكام، ج۴، ص۲۶۷، ش۸۰۷؛ الاستبصار، ج۲، ص۹۳، ش۳۰۱.
3.ر.ك: بحار الأنوار، ج۱۵، ص۱۵۸.
4.الكافى، ج۱، ص۴۴۷، ش۲۳.
