در آن غالب باشد، «دار ايمان» و هر مكانى كه اسلام در آن غلبه داشته باشد، «دار اسلام» است ... .
هر منطقه اى از بلاد اسلام كه شهادتين و نمازهاى پنج گانه و روزه ماه رمضان و زكات و اعتقاد به وجوب حج ، ظاهر باشد و اعتقاد به امامت آل محمّد عليهم السلام پديدار نباشد، دار اسلام است ، نه دار ايمان. هر منطقه اى از بلاد اسلام ـ پرجمعيت يا كم جمعيت ـ كه در آن ، شرايع اسلام و اعتقاد به امامت آل محمّد عليهم السلام آشكار باشد، دار اسلام و دار ايمان است. از نظر شيخ مفيد ، دار اسلام ، ممكن است در عين حال ، دار كفر ملّى باشد ؛ امّا اجتماع دار كفر با دار ايمان ، ممكن نيست. ۱
در گفتار سيزدهم مى گويد:
اماميه ، اتفاق دارند كه مرتكب كبائر ، از اهل معرفت و اقرار با ارتكاب كبيره ، از اسلام بيرون نمى رود و مسلم است ،گرچه با انجام دادن كبائر و گناهان ، فاسق است. گروه هاى ياد شده ، بر خلاف آن ، اجماع داشته و گمان برده اند كه مرتكب كبائر، نه مؤمن است و نه مسلم؛ بلكه فاسق است. ۲
در دو گفتار بالا ، سخنى از نوبختيان به ميان نيامده است كه مى تواند دليل بر هماهنگى و همسانىِ رأى آنان با ديدگاه عمومىِ اماميه در اين باره باشد. شيخ مفيد ، در گفتار 66 كتاب يادشده نيز ديدگاه خود و اماميه را در مسئله اسما و احكام ، اين گونه تبيين كرده است كه مرتكبين كبائر ، از اهل معرفت و اقرار، به دليل ايمان به خدا و رسول و آنچه از نزد خدا آمده، مؤمن و به دليل گناهان كبيره اى كه مرتكب شده اند، فاسق اند. وى مى افزايد:
من درباره آنان ، نام فسق و نام ايمان را مطلق به كار نمى برم ؛ بلكه هر دو را مقيّد مى كنم و از كاربرد مطلق نام فاسق و مؤمن درباره آنان ، خوددارى مى ورزم ؛ امّا نام اسلام را مطلقا و در همه حال درباره آنان به كار مى برم . ۳
1.همان ، ص ۹۴ ، گفتار ۸۱ .
2.همان ، ص ۴۷ ، گفتار ۱۳ .
3.همان، ص ۸۴ ، گفتار ۶۶.
