5. آيين و مراسم فردى و اجتماعى

در اصول الكافى ، بابى به چگونگى رفتار و معاشرت ، اختصاص پيدا كرده و كلينى با خوش ذوقى تمام ، نام آن را هم كتاب رفتار (كتاب العشرة) گذاشته است. ^۱ در بخش فروع هم وى بخشى را به معاش و درآمد (المعيشة) اختصاص داده و در آن ، به طلب رزق ، كسب حلال ، قرض دادن ، كار و كسب ، گم شده ، هديه ، تجارت ، رهن ، كشاورزى ، و مباحثى از اين دست پرداخته و جالب اين كه آن را پيش از كتاب تشكيل خانواده (نكاح) آورده است. ^۲ در بخشى از همين كتاب، بابى را به زىّ و تجمّل ، ويژه كرده و چگونگى پوشيدن و استفاده از لباس هاى مناسب و عدم پوشيدن لباس هاى نامناسب را ذكر كرده است. ^۳
كلينى همه مباحث زندگى و چگونگى رفتار خداپسندانه را در اين بخش نياورده و بخشى را هم به مناسبت بحث از مؤمنان، در كتاب ايمان و كفر آورده و رفتار مؤمنانه را ترسيم نموده، و از ديده بوسى ، دست دادن ، نامه نگارى ، احترام به ديگران ، ديد و بازديد، كمك رسانى و مطالبى از اين دست ، سخن گفته، و تلاش كرده كه زواياى يك زندگى مؤمنانه را به درستى بر اساس روايت معصومان بنماياند .
بخشى از شايست هاى رفتارى يك انسان مؤمن ، راز گفتن با خداست كه كلينى بخشى از كتابش را به آن اختصاص داده است. ^۴ در اين بخش، بايدهاى رفتار فردى، خانوادگى و جمعى يك انسان مؤمنْ تشريح شده و پاره اى از آداب و رسوم اجتماعى هم ياد شده است ، مانند : رؤيا و تعبير خواب ، ^۵ درد و درمان، ^۶ فال زدن، ^۷ استخاره، ^۸ رُقْيه ^۹ و عوذه، ^۱۰ حجامت ، ^۱۱ مسافرت ، ^۱۲ رؤيت امام در زمان احتضار ^۱۳ و ... . به اين ترتيب، مى بينيم كه كلينى ، زواياى ريز و درشت يك زندگى دينى را در نظر داشته و احاديث نقل شده از معصومان را گرد آورده و در كتابش نوشته است.