نامگذاری قرآن به قرآن
پرسش :
چرا کتاب آسمانی مسلمانان را «قرآن» نامیدند؟
پاسخ :
کلمۀ «قرآن»، هفتاد بار در کتاب مبین مسلمانان به کار برده شده، که بجز چهار مورد (آیات ۱۷ و ۱۸ سورۀ قیامت و دو بار در آیۀ ۷۸ سورۀ اسراء)، از آن با عنوانِ کتاب آسمانی حضرت محمّد یاد شده است.[۱]
دربارۀ ریشه و معنای «قرآن» اختلاف نظر وجود دارد. بیشتر دانشمندان مسلمانِ شیعه و اهل سنّت، بر این باورند که «قرآن»، کلمه ای عربی، و مصدر با معنای وصفی از فعل «قَرأ» است. از آن جا که این فعل، در دو معنای: خواندن (تلاوت)، و فراهم کردن و گرد آوردن به کار رفته است، کلمۀ «قرآن» نیز، در برگیرندۀ دو معنا می شود:
الف. خواندن (زیرا خواندن قرآن، فضیلت فراوان دارد و با خواندن کتاب خدا، می توان اسلام و رسالت پیامبر را بهتر شناخت).
ب. گرد آوردن یا جمع کردن (زیرا در قرآن، حروف و آیات و سوره ها یک جا گرد آمده است).
روایات اسلامی نیز در بسیاری از موارد، کتاب قرآن را کتاب آسمانی حضرت محمّد ذکر کرده اند، مانند: سخن پیامبر در حدیث امام صادق: «القُرآنُ هُدیً مِنَ الضَّلالَةِ وَ تِبیانٌ مِنَ العَمیٰ؛[۲]قرآن، ره نمایی در برابر گم راهی، و روشنگری در برابر کوری (جهل) است».
[۱]. مانند: سورۀ الرحمن، آیۀ ۲؛ سورۀ یس، آیۀ ۲؛ سورۀ واقعه، آیۀ ۷۷؛ سورۀ ق، آیۀ ۱؛ سورۀ بقره، آیۀ ۱۸۵؛ سورۀ اِسراء، آیۀ ۹؛ سورۀ نمل، آیۀ ۱.
[۲]. الکافی، ج ۲، ص ۶۰۰، ح ۸.
بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت