۹۲۸.محمد بن يحيى، از احمد بن محمد بن عيسى، از ابو يحيى واسطى، از هشام بن سالم روايت كرده است كه گفت: من و ابو جعفر اَحول صاحب الطاق در مدينه بوديم، بعد از وفات امام جعفر صادق عليه السلام و مردم اتفاق كرده بودند بر عبداللّه بن جعفر (كه او را أفطح مى گفتند، و اعتقاد داشتند كه او صاحب امر امامت است بعد از پدرش. پس من و صاحب الطاق بر او داخل شديم، و مردم در نزد او بودند، و اين اجتماع براى آن بود كه ايشان از امام جعفر صادق عليه السلام روايت مى كردند كه آن حضرت فرمود كه:«امر امامت در پسر بزرگ است؛ مادامى كه با او آفتى نباشد».
پس بر او داخل شديم كه او را سؤال كنيم از آنچه پدرش را از آن سؤال مى كرديم، و او را سؤال كرديم از زكات كه در چه قدر واجب مى شود؟ گفت: در دويست درم، پنج درم واجب است. گفتيم: در صد درم چقدر واجب است؟ گفت: دو درم و نصف درم. گفتيم: به خدا سوگند، كه طائفه مُرجئه يا سنيان اين را نمى گويند. هشام مى گويد كه: پس عبداللّه دست خود را به سوى آسمان بلند كرد و گفت: به خدا سوگند كه نمى دانم طائفه مرجئه چه مى گويند.
بعد از آن، ما از نزد او گمراهانه بيرون آمديم و نمى دانستيم كه من و ابو جعفر احول به كجا رو آوريم؟ پس در بعضى از كوچه هاى مدينه نشستيم گريان و سر گردان، نمى دانستيم كه به كجا رو كنيم و به سوى كى قصد نماييم؟ و با يكديگر مى گفتيم كه: برويم به سوى طائفه مرجئه يا به جانب جماعت قَدَريّه يا فرقه زيديه، يا گروه معتزله يا خوارج. پس ما همچنين حيران بوديم كه ناگاه مرد پيرى را ديدم كه او را نمى شناختم و به دست خود به جانب من اشاره مى كرد، ترسيدم كه جاسوسى از جاسوسان ابوجعفر منصور دوانيقى باشد. و اين توهّم، براى آن بود كه او را در مدينه جاسوس ها بود كه نظر كنند به آن كه شيعيان امام جعفر صادق عليه السلام براو اتفاق كردند، تا گردن او را بزنند و به اين جهت ترسيدم كه از آنها باشد.
به احول گفتم كه: دور شو؛ زيرا كه من بر خود و بر تو ترسانم، و او مرا مى خواهد و تو را نمى خواهد. پس از من دور شو تا هلاك نشوى و خود اعانت بر هلاكت خود ننموده باشى. پس احول از من دور شد، وليكن پُر دور نرفت و من در پى آن پير رفتم و اين ترس و سفارش براى آن بود كه چنان گمان داشتم كه نمى توانم از دست او خلاص شوم، و متصل در پى او مى رفتم و دل بر مردن گذاشته بودم، تا آن كه مرا بُرد بر درِ خانه امام موسى كاظم عليه السلام . بعد از آن مرا وا گذاشت و خود رفت. پس ديدم كه خادمى به درِ خانه آمد و به من گفت كه: داخل شو ـ خدا تو را رحمت كند ـ چون داخل شدم، ابوالحسن امام موسى كاظم عليه السلام را ديدم، و در اول مرتبه، خود آغاز فرمود و فرمود كه: «نه به سوى مرجئه بايد رفت، و نه قَدَريّه و نه زيديّه و نه معتزله و نه خوارج»، و دو مرتبه فرمود: «به نزد من بيا».
عرض كردم: فداى تو گردم، پدرت در گذشت؟ فرمود: «آرى». عرض كردم كه: در گذشت از روى مردن كه وفات فرمود. فرمود: «آرى». عرض كردم كه: بعد از او، كى امام است؟ فرمود: «اگر خدا خواهد كه تو را هدايت فرمايد، هدايت خواهد فرمود». و عرض كردم: فداى تو گردم، به درستى كه عبداللّه گمان كرده كه او بعد از پدرش، امام است. فرمود كه: «عبداللّه مى خواهد كه خدا پرستيده نشود» (و يا خدا را عبادت نكند). عرض كردم كه: فداى تو گردم، كى امام ما است بعد از پدرت؟ فرمود: «اگر خدا خواهد كه تو را هدايت كند تو را هدايت مى كند». عرض كردم كه: فداى تو گردم، تو امامى؟ فرمود: «من، اين را نمى گويم».
هشام مى گويد كه: با خود گفتم كه: طريق سؤال را درست نيافتم؛ چه، زمان، زمان تقيه است. پس به آن حضرت عرض كردم كه: فداى تو گردم، آيا بر تو امامى گماشته كه تو رعيّت او باشى؟ فرمود: «نه». از اين سخن در دل من چيزى داخل شد كه كسى غير از خداى عزّوجلّ، اندازه آن را نمى داند، به جهت اعظام و هيبت آن حضرت، بيش از آنچه به من فرود مى آمد نسبت به پدرش، چون بر او داخل مى شدم.
پس به آن حضرت عرض كردم كه: فداى تو گردم، از تو سؤال مى كنم، چنانچه از پدرت سؤال مى كردم. فرمود: «سؤال كن تا خبر داده شوى، وليكن فاش مكن، كه چون فاش كنى، همان باعث سر بريدن من خواهد شد». هشام مى گويد كه: از آن حضرت سؤال كردم، ديدم دريايى است كه تمام شدن ندارد.
عرض كردم كه: فداى تو گردم، شيعيان تو و شيعيان پدرت گمراهند، اگر صلاح دانى به ايشان القا كنم، و ايشان را به سوى تو دعوت نمايم؛ زيرا كه بر من پيمان گرفتى كه كتمان كنم. فرمود كه: «هر كه از ايشان را ديدى كه رشدى دارد به او القا كن، و بر او پيمان بگير كه كتمان كند؛ زيرا كه اگر كه فاش كنند، همان موجب سر بريدن خواهد بود». و به دست مبارك اشاره به گلوى خويش فرمود.
هشام مى گويد كه: از نزد آن حضرت بيرون آمدم، و ابو جعفر احول را ملاقات كردم، به من گفت كه: بعد از آن كه از يكديگر جدا شديم، چه خبر دارى؟ گفتم: هدايت؛ و او را به آن قصه خبر دادم، بعد از آن فُضيل و ابو بصير را ملاقات كرديم و بر آن حضرت داخل شدند، و سخنش را شنيدند و قطع به امامت او به هم رسانيدند. بعد از آن، فوج فوج مردم را ملاقات مى كرديم، پس هركه بر آن حضرت داخل شد، قطع به هم رسانيد، مگر طائفه عمّار بن موسى ساباطى و اصحابش، و عبداللّه باقى ماند كه كسى بر او داخل نمى شد، مگر كمى از مردمان. چون چنان ديد، پرسيد كه: مردم را چه حال روى داده كه به نزد من نمى آيند؟ او را خبر دادند كه هشام مردم را از تو باز داشته.
هشام مى گويد كه: پس عبداللّه جمعى را در مدينه بر سر راه من نشانيد كه مرا بزنند.
