شرح: تَصْرُخُ (به صاد بى نقطه و راء بى نقطه و خاء بانقطه) به صيغه مضارع غايبه معلوم باب «نَصَرَ» است.
مَلِيء (به فتح ميم و كسر لام و سكون ياء و همزه كه گاهى منقلب به ياء مى شود با تشديد) خبر مبتداى محذوف است به تقدير «لا هُوَ مَلِيءٌ».
فَرَطَ (به فاء و راء بى نقطه و طاء بى نقطه) به صيغه ماضى معلوم باب «نَصَرَ» است. مِنْ براى بيان مَا است.
يعنى: گريه مى كنند به سبب آن مرد، ميراث ها؛ چون به صاحبان نمى رسند. و دادخواهى مى كنند به سبب آن مرد، خون هاى ريخته؛ چون به ناحق ريخته مى شوند و به قصاص نمى رسند. حلال شمرده مى شود به حكم آن مرد، نكاح حرام؛ و حرام شمرده مى شود به حكم آن مرد، نكاح حلال. نه پُر داناست به جواب مسئله اى كه بر او فرود آيد و نه او سزاوار است چيزى را كه از او پيش تر سر زده در جواب هاى مسائل و آن چيز، دعوى دانستنِ به كار آمدنى است در جواب ها و حكم بنا بر آن دعوى.