نقد مقاله«مقایسه نگرش شیعه به داستان قربانی ابراهیم علیه السلام با یهودیت، مسیحیت، و احادیث اهل سنّت» از منظر فایرستون - صفحه 153

اما در تعابیر شیعه از این داستان، اختلافی جالب توجه به چشم می‌خورد... نمونه‌های قدیمی تفسیر روایی شیعه روایاتی را در بر دارد که آمدن اسحاق همراه ابراهیم و ساره به مکه برای ادای حج، یا زیارت را ترسیم می‌نمایند.

به این ترتیب چنین روایاتی را خاص شیعه معرفی نموده است، لکن در بررسی منابع اهل سنّت، روایاتی دال بر نظریه «اسحاق _ مکه» نیز یافت شد که در ادامه به برخی از این مصادر اشاره خواهیم نمود. هم‌چنین، آورده است:

و تنها منابع شیعی هستند که پیوسته مبنایی صریح از تفسیر روایی قربانی ابراهیم در قرآن، برای این اجتماع ارائه می‌نمایند.

و زیرنویس آن را چنین بیان می‌کند:

روایات سنّی هم ابراهیم را با حج مرتبط می‌سازد، اما اگر چه آنها گاهی اوقات آیین ابراهیمی را در مناسک مختلف حج به تفصیل تشریح می‌نمایند، لکن تلاش او را در قربانی کردن پسرش توضیح نمی‌دهند و تنها به صورت جزئی اشاره می‌کنند که او مراسم قربانی را به جا آورد، ولی نمی‌گویند این قربانی چه نوع قربانی بود.

حال آن که نه تنها قایلین بر ذبیح بودن حضرت اسماعیل علیه السلام ، که قایلین بر ذبیح بودن حضرت اسحاق علیه السلام نیز گاه بر روایاتی در این زمینه اشاره دارند.

از جمله منابع روایات مبین نظریه اسحاق _ مکه، تفسیر ابن ابی حاتم،۱ تفسیر الثعلبی،۲ تاریخ مدینه دمشق،۳ تفسیر الخازن،۴ الدر المنثور۵ و ... است.

از جمله مصادر روایات دال بر وقوع آن حین مناسک حج:

_ تاریخ الیعقوبی۶ [در بیان مناسک حج به اختلاف در مورد ذبیح می‏پردازد]،

_ تفسیر ابن ابی حاتم۷ [در باره حضرت اسماعیل علیه السلام ]،

1..‏ تفسیر ابن ابی حاتم،‏ ج۱۰،‏ ص۳۲۲۱ و ۳۲۲۴. ‏

2..‏ تفسیر الثعلبی،‏ ج۸،‏ ص۱۵۰. ‏

3..‏ تاریخ مدینه دمشق،‏ ج۶،‏ ص۲۰۶. ‏

4..‏ تفسیر الخازن،‏ ج۴،‏ ص۲۲. ‏

5..‏ الدر المنثور،‏ ج۵،‏ ص۲۸۰و۲۸۴. ‏

6..‏ تاریخ الیعقوبی،‏ ج۱،‏ ص۲۷. ‏

7..‏ تفسیر ابن ابی حاتم،‏ ج۱۰،‏ ص۳۲۲۱. ‏

صفحه از 169