«معيارهای تضعيف» رجاليان متقدم در حوزه «حديث پژوهی راويان» - صفحه 15

می‌داند.۱

نجاشی این کتاب‌ها را داری تخلیط معرفی کرده است: کتاب الأظلة عبد الرحمن بن کثیرف۲ با عبارت «کتاب فاسد مختلط» و کتاب‌ الرسالة حسین بن حمدان خصیبی جنبلانیف۳ کتاب المزار عبد الله بن عبد الرحمن،۴ کتاب تفسیر الباطن علی بن حسان بن کثیر،۵ کتاب تناقض أحکام المذاهب الفاسدة، علی بن احمد ابو القاسم،۶ و کتاب ربیع بن زکریا الوراق.۷ هم‌چنین کتاب علی بن عبد الله بن محمد خدیجی را این گونه معرفی می‌کند:

و له کتاب الصفینیات و الکوفیات یشتمل علی أفعال أمیر المؤمنین علیه السلام . قال لی بعض أصحابنا: إن هذا الکتاب کتاب ملعون فی۸تخلیط عظیم.۹

گاه رجالیان مجموعه آثار یک راوی را بدین‌سان تضعیف کرده‌اند؛ به عنوان نمونه، تمام کتاب‌های یونس بن ظبیان۱۰ و کتاب‌های علی بن أحمد کوفی (در دوران غلو او)۱۱ را دارای تخلیط دانسته‌اند. هم‌چنین از نگاه نجاشی إسحاق بن محمد بن أحمد نخعی، «معدن التخلیط» و آثارش دربردارنده تخلیط بوده است.۱۲

گفتنی است نقل روایات مختلط نیز نادرست شمرده می‌شده است. از گزارش‌هایی نظیر معرفی سیاری۱۳ و محمد بن شمون بغدادی۱۴ به دست می‌آید که محدثان در نقل روایات کتاب‌های مخلط سعی می‌کردند بخش‌های تخلیطی را تدریس و یا گزارش نکنند.

1.. روضة المتّقین، ج۴، ص۱۴۶.

2.. رجال النجاشی، ص۲۳۵.

3.. رجال ابن الغضائری، ص۶۷.

4.. رجال النجاشی، ص۲۱۷.

5.. همان، ص۲۵۱.

6.. همان، ص۲۶۶.

7.. همان، ص۱۶۴.

8.. ظاهراً باید «فیه» باشد، اما در اصل «فی» آمده است.

9.. همان، ص۲۶۷، ش۶۹۲.

10.. همان، ص۴۴۸(کل کتبه تخلیط).

11.. فهرست الطوسی، ص۲۷۲، ش۳۹۰.

12.. رجال النجاشی، ص۷۳، ش۱۷۷.

13.. ...أحمد بن محمد بن یحیی، عن أبیه، قال: حدثنا السیاری إلا ما کان من غلو و تخلیط (همان، ص۸۰، ش۱۹۱).

14..... عن سهل بن زیاد، عن محمد بن الحسن بن شمون بکتبه کلها ما خلا التخلیط(همان، ص۳۳۵، ش۸۹۹).

صفحه از 27