پنجم. با توجه نکات پیش گفته، این مقاله تلاش میکند آنچه را عالمان شیعه در باره الموضوعات به عنوان کتابهای مستقل تألیف کردهاند، معرفی کرده و سپس به تحلیل آن بپردازد. از این رو، مطالب این مقاله در دو بخش سامان یافته است:
1. کتابشناسی توصیفی،
2. تحلیل موضوعات نگاری در شیعه.
يک. کتابشناسی توصيفی
اگر با نگاهی موسع به کتابهای به چاپ رسیده در باب الموضوعات توسط عالمان شیعه نگریسته شود، فهرستی بدین صورت به دست میآید که به ترتیب نگارش و نشر چنین است:
1. ابو هریرة، عبد الحسین شرف الدین (1290 _ 1337ق)،
2. الغدیر ، ج 5، علامه عبد الحسین امینی (1281 _ 1349ش)،
3. الاخبار الدخیله، محمّد تقی تستری (1282 _ 1374ش)،
4. ابو هریره، محمود ابو ریّة (1306 _ 1309 ق)، ترجمه محمّد وحید گلپایگانی (1305 _ 1383ش)،
5. خمسون و ماة صحابی مختلق، علامه سید مرتضی عسکری (1293 _ 1386ش)،
6. الموضوعات فی الأخبار و الآثار، هاشم معروف الحسنی (1919 م _ 1403 ق)،
7. زیارت و زیارت نامه، حیدر علی قلمداران (1290 _ 1368ش)،
8. عرض اخبار اصول، سید ابو الفضل برقعی (1287 _ 1370ش)،
9. حدیثهای خیالی در مجمع البیان، نعمت الله صالحی نجفآبادی (1302 _ 1385ش)،
10. الحدیث النبوی بین الروایة و الدرایة، آیة الله جعفر سبحانی (1307 ش _ ... )،
11. نقد کتب حدیث، سید مصطفی حسینی طباطبایی (1314 ش _ ... )،
12. درسنامه وضع حدیث، ناصر رفیعی محمدی (1344 _ ... )،
13. معیارهای شناخت احادیث ساختگی، قاسم بستانی،
14. تهذیب احادیث الشیعة، احمد القبانچی،
15. وضع و نقد حدیث، عبد الهادی مسعودی (1343 _ ... ).
اینک به معرفی اجمالی این آثار پانزدهگانه و سپس دستهبندی آن میپردازیم.