461
دانشنامه قرآن و حديث 15

۱۷.امام صادق عليه السلام :ساره به ابراهيم گفت : اى ابراهيم ! تو سال خورده شده اى . كاش دعا مى كردى كه خداوندت به تو فرزندى روزى كند تا ديدگانمان به وجود او روشن شود ؛ چون خداوند، تو را دوست برگزيده اش قرار داده و دعايت را ، اگر بخواهد ، اجابت مى كند .
ابراهيم عليه السلام از پروردگارش تقاضا كرد كه پسرى دانا روزى اش فرمايد ، و خداىت به او وحى فرمود كه : «من پسرى دانا به تو خواهم بخشيد . سپس تو را مى آزمايم كه تا چه حد از من فرمان مى برى» .

۱۸.تفسير ابن كثيرـ به نقل از ابن عبّاس ـ :كارهايى كه خداوند با آنها ابراهيم را آزمايش كرد و او آن كارها را انجام داد ، يكى جدا شدن از قومش به خاطر خدا بود ، آن گاه كه مأمور به جدا شدن از آنان شد. ديگر، مناظره اش با نمرود به خاطر خدا بود، آن گاه كه او را بر اهمّيت آنچه در آن اختلاف داشتند، واقف [و او را محكوم ]كرد . ديگر، شكيبايى اش در راه خدا بر اقدام هولناك نمرود در افكندن ابراهيم در آتش و سوزاندن او ، و سپس ترك وطن و سرزمينش به خاطر خدا بود، آن گاه كه خداوند به او دستور داد از ميان آنان خارج شود . ديگر ، اطاعت فرمان خداوند در پذيرايى از مهمان و تحمّل زحمت و مخارج آن بود. ديگر ، آزمودن او به سر بريدن فرزندش بود، آن گاه كه به او فرمان داد وى را ذبح كند .
پس چون به مدد خداوند از عهده همه اين آزمايش ها بر آمد و خداوند، او را با بلا و آزمايش خالص گردانيد ، به او فرمود : تسليم شو . و [او] گفت : به پروردگار جهانيان، تسليم شدم» .

1 / 7

آزمايش اسماعيل عليه السلام

قرآن

«پس او را به پسرى بردبار مژده داديم . و وقتى كه او به سنّ كار و تلاش رسيد ، گفت : اى پسرك من ! در خواب، چنين مى بينم كه تو را سر مى برم . پس بنگر چه به نظرت مى آيد . گفت : اى پدر من ! آنچه را مأمورى، انجام بده . به خواست خدا، مرا از شكيبايان خواهى يافت . پس چون هر دو، تن در دادند و پسر را به پيشانى بر زمين افكند ، او را ندا داديم كه: اى ابراهيم ! رؤياى خود را حقيقت بخشيدى . ما نيكوكاران را چنين پاداش مى دهيم . به راستى كه اين، همان آزمايش آشكار بود و او را در ازاى قربانىِ بزرگى باز رهانيديم» .


دانشنامه قرآن و حديث 15
460

۱۷.علل الشرائع عن محمّد بن القاسم عن الإمام الصادق عليه السلام :إنَّ سارَةَ قالَت لِاءِبراهيمَ : يا إبراهيمُ ، قَد كَبِرتَ ، فَلَو دَعَوتَ اللّهَ عز و جل أن يَرزُقَكَ وَلَدا تَقَرُّ أعيُنُنا بِهِ ، فَإِنَّ اللّهَ قَدِ اتَّخَذَكَ خَليلاً ، وهُوَ مُجيبٌ لِدَعوَتِكَ إن شاءَ ؟
قالَ : فَسَأَلَ إبراهيمُ رَبَّهُ أن يَرزُقَهُ غُلاما عَليما ، فَأَوحَى اللّهُ عز و جل إلَيهِ : إنّي واهِبٌ لَكَ غُلاما عَليما ، ثُمَّ أبلوكَ بِالطّاعَةِ لي... . ۱

۱۸.تفسير ابن كثير عن ابن عبّاس :الكَلِماتُ الَّتِي ابتَلَى اللّهُ بِهِنَّ إبراهيمَ فَأَتَمَّهُنَّ : فَراقُ قَومِهِ فِي اللّهِ حينَ أمَرَ بِمُفارَقَتِهِم ، ومُحاجَّتُهُ نَمروذَ فِي اللّهِ حينَ وَقَفَهُ عَلى ما وَقَفَهُ عَلَيهِ مِن خَطَرِ الأَمرِ الَّذي فيهِ خِلافُهُ ، وصَبَرُهُ ـ عَلى قَذفِهِ إيّاهُ فِي النّارِ لِيُحرِقوهُ ـ فِي اللّهِ ، عَلى هَولِ ذلِكَ مِن أمرِهِم ، وَالهِجرَةُ بَعدَ ذلِكَ مِن وَطَنِهِ وبِلادِهِ فِي اللّهِ حينَ أمَرَهُ بِالخُروجِ عَنهُم ، وما أمَرَهُ بِهِ مِنَ الضِّيافَةِ وَالصَّبرِ عَلَيها بِنَفسِهِ ومالِهِ ، ومَا ابتُلِيَ بِهِ مِن ذَبحِ ابنِهِ حينَ أمَرَهُ بِذَبحِهِ .
فَلَمّا مَضى عَلى ذلِكَ مِنَ اللّهِ كُلِّهِ وأَخلَصَهُ لِلبَلاءِ ، قالَ اللّهُ لَهُ : « أَسْلِمْ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ »۲ . ۳

1 / 7

اِبتِلاءُ إسماعيلَ عليه السلام

الكتاب

«فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلَامٍ حَلِيمٍ * فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْىَ قَالَ يَابُنَىَّ إِنِّى أَرَى فِى الْمَنَامِ أَنِّى أَذْبَحُكَ فَانظُرْ مَاذَا تَرَى قَالَ يَاأَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِى إِن شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ * فَلَمَّا أَسْلَمَا وَ تَلَّهُ لِلْجَبِينِ * وَ نَادَيْنَاهُ أَن يَاإِبْرَاهِيمُ * قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِينَ * إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْبَلَاؤُاْ الْمُبِينُ * وَ فَدَيْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ» . ۴

1.علل الشرائع : ص ۳۸ ح ۲ ، تفسير العيّاشي : ج ۲ ص ۲۴۴ ح ۲۵ ، بحار الأنوار : ج ۱۲ ص ۷۹ ح ۹ .

2.البقرة : ۱۳۱ .

3.تفسير ابن كثير : ج ۱ ص ۲۳۸ ، تفسير ابن أبي حاتم : ج ۱ ص ۲۲۰ ح ۱۱۶۷ نحوه .

4.الصافات : ۱۰۱ ـ ۱۰۷ .

  • نام منبع :
    دانشنامه قرآن و حديث 15
    سایر پدیدآورندگان :
    حسيني،سيد حميد؛طباطبايي نژاد،سيد محمود؛موسوي،سيد رسول؛نصيري،علي؛شيخي،حميد رضا
    تعداد جلد :
    16
    ناشر :
    دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1390
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 166073
صفحه از 618
پرینت  ارسال به