175
چشم تماشا، ترجمه نزهة الناظر و تنبیه الخاطر

۳۶۰.كسى كه كرامت را نشناسد ، صلاحش در خوارى اوست.

۳۶۱.گاه انسانِ رها و بى قيد، محفوظ ماند و انسان مراقب (در دام حادثه) سقوط كند. ۱

۳۶۲.هركس بزرگت داشت ، بزرگش دار و هر كس تو را سبك شمرد ، در برابرش بزرگوارى نشان ده.

۳۶۳.شيرازى مى گويد : به مفيد جرجرايى ۲ گفتم : از امام صادق روايت شده است كه فرمود : «استوارانديشى يعنى بدگمانى» و از امام باقر عليه السلام روايت شده كه «هركس خوش گمان گردد ، دلش آسوده شود»؛ اين تضّاد چگونه حل مى شود؟ گفت : منظور از بدگمانى آن است كه با همه كس دوستى نكنى و راز و امانتت را نزد او نگذارى و خوش گمانى يعنى به هركس كه خيرخواهى اش را به تو نشان داده و با تو نيكو سخن گفته و باطنش درست است، بدگمان مباشى و آن مانند اين سخنشان است : كار برادرت را به نيكوترين وجه آن تفسير كن تا آن كه خلافش بر تو ثابت شود.

۳۶۴.از ويژگيهاى نابخرد ، پاسخ دادن پيش از شنيدن و ستيزه كردن پيش از فهميدن و حكم دادن به چيزى است كه نمى داند.

۳۶۵.از آداب شخص مودّب، پوشيده داشتن ادبش است.

۳۶۶.راز تو از خون توست ، پس آن را در غير از رگهاى خودت جارى مكن.

1.يعنى كه همه چيز به دست انسان نيست و اختيار انسان در برابر قضا و قدر محدود است.

2.جرجرا شهرى در جنوب شرقى بغداد بوده كه در خرابى منطقه نهروان از ميان رفته است. عالمان و سياستمداران معروفى از اين شهر برخاسته اند كه از جمله آنان محمّد بن صباح وزير خلفاى عباسى و ابوبكر محمّد بن احمد جرجرايى است. وى از محدثان قرن چهارم هجرى و با يك واسطه استاد شيخ مفيد است. او نيز ملقّب به مفيد بود وبه سال ۳۷۸ هجرى در سنّ ۹۴ سالگى درگذشت.


چشم تماشا، ترجمه نزهة الناظر و تنبیه الخاطر
174

۳۶۰.صَلاحُ مَن جَهِلَ الكَرامةُ في هَوانِهِ. ۱

۳۶۱.المُستَرسِلُ مُوَقَّى ، والمُحتَرِسُ مُلَقَّى. ۲

۳۶۲.مَن أكرَمَكَ فَأَكرِمهُ ، وَمَنِ استَخَفَّ بِكَ فَأَكرِم نَفسَكَ عَنهُ. ۳

۳۶۳.وقالَ الشيرازي: قُلتُ لِلمُفيدِ الجرجرائي رحمه الله ۴ :
رُوي عنِ الصادقِ عليه السلام أنّه قال: «الحَزمُ سوء الظَّنِّ» ۵ ورُوِيَ عَن أبي جَعفرٍ عليه السلام أنَّهُ قال: «مَن حَسُنَ ظَنُّهُ رَوَّحَ قَلبَهَ» ۶ ؛ فَما هذهِ المضادّةُ؟ قال: يُريدونَ بِسوءِ الظَّنِّ أن لاتَستَنيمَ إلى كُلّ أحدٍ فَتُودعَهُ سِرَّكَ وأمانَتَكَ ، ويُريدونَ بِحُسنِ الظَّنِّ أن لاتُسيء ظَنَّكَ بأحدٍ أظهَرَ لَكَ نُصحاً، وقالَ لَكَ جَميلاً، وصَحَّ عِندَكَ باطِنُهُ ؛ وهُوَ مِثلُ قَولِهِم: احمِل أمرَ أخيكَ عَلى أحسَنِهِ حَتّى يَبدُوَ لَكَ ما يَغلِبُك لَيهِ. ۷ .

۳۶۴.مِن أخلاقِ الجاهِلِ الإجابةُ قَبلَ أن يَسمَعَ ، والمُعارَضةُ قَبلَ أن يَفهَمَ ، وَالحُكمُ بِما لا يَعلَمُ. ۸

۳۶۵.مِن أَدبِ الأديبِ دَفنُ أدبِهِ. ۹

۳۶۶.سِرُّكَ مِن دَمِكَ ، فَلايجرِيَنَّ في غَيرِ أوداجِكَ. ۱۰

1.. مقصد الراغب : ص ۱۵۹ (مخطوط).

2.. نثر الدرّ : ج ۱ ص ۳۵۵.

3.. نثر الدرّ : ج ۱ ص ۳۵۴.

4.. جَرجَرايا بفتح الجيمين وسكون الراء الاُولى : بلد من أعمال النهروان الأسفل بين واسط و بغداد من الجانب الشرقي ، كانت مدينة و خَربت مع ما خرب من النهروانات وقد خرج منها جماعة من العلماء والوزراء ، منهم محمّد بن الصباح بن سفيان الجرجرائي وزير الخلقاء العباسيين وأبوبكر محمّد بن أحمد المفيد الجرجرائي من محدّثي القرن الرابع ونقل عنه الشيخ محمّد بن النعمان المفيد بواسطة واحدة ومات سنة ۳۷۸ وله أربع وتسعون سنة ، فراجع : بحار الأنوار : ج ۱۸ ، ص ۱۹۱ وإكمال الكمال : ج ۷ ، ص ۲۸۲ باب المفيد ولسان الميزان : ج ۵ ، ص ۴۵ ، رقم ۱۵۲.

5.. الكافي : ج ۱ ص ۲۷ ح ۲۹، تحف العقول : ص ۷۹ عن الإمام عليّ عليه السلام ، جامع الأحاديث للقمّي : ص ۷۲ عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله.

6.. راجع : كشف الغمّة : ج ۲ ، ص ۴۲۶ والحديث ۱۸ من هذا الفصل.

7.. راجع : شرح اُصول الكافي لملّا صالح المازندراني : ج ۱۰ ، ص ۲۰.

8.. الدرّة الباهرة : ص ۳۰، ح ۷۵ ؛ أعلام الدين : ص ۳۰۳.

9.. مقصد الراغب : ص ۱۵۹ (مخطوط).

10.. أعلام الدين : ص ۳۰۳.

  • نام منبع :
    چشم تماشا، ترجمه نزهة الناظر و تنبیه الخاطر
    سایر پدیدآورندگان :
    مسعودي،عبدالهادي (مترجم)
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    سازمان چاپ و نشر دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1390
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 210011
صفحه از 252
پرینت  ارسال به