4. ادعاي نبوت ائمه عليهم السلام
امام صادق عليه السلام فرمود:
أبرا ممن قال: أنّا انبياء.۱
امام صادق عليه السلام فرمود:
من قال إنّا انبياء، فعليه لعنة الله و من شك في ذلك فعليه لعنة الله.۲
سدير: قلت لأبي عبد الله عليه السلام : ... و عندنا قوم يزعمون انکم رسل ... فقال:
يا سدير! سمعي و بصري و شعري و بشري و لحمي و دمي من هؤلاء براء و بريء الله منهم و رسوله، ما هؤلاء علي ديني و لا علي دين آبائي، و الله يا يجمعني الله و اياهم يوم القيامة الاّ و هو ساخط عليهم، قلت: فما انتم؟ قال: نحن خزان علم الله، نحن تراجمة أمر الله، نحن قوم معصومون... .۳
آنچه در اين روايات مورد نفي و بيزاري ائمه عليهم السلام واقع شده، انتساب نبوت به ايشان است و اين مسأله منافاتي ندارد که ائمه عليهم السلام از نظر مقامات معرفتي و معنوي همتراز يا بالاتر از انبياي پيشين باشند. بنا بر اين، آنچه نفي شده، مقام نبوت و جنبه پيامآوري و تشريع است.
5. تفضيل ائمه عليهم السلام بر پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله و يا مساوي دانستن ائمه عليهم السلام با پيامبر صلي الله عليه و آله
هر گونه توصيفي از ائمه عليهم السلام ـ که متضمن تفضيل و برتردانستن آنان از پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله باشد و يا ائمه عليهم السلام را از نظر درجه و رتبه همطراز با پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله قرار دهد ـ از مصاديق غلوّ خواهد بود. از اعتقادات روشن و صريح شيعه است که اوصياي پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله در مقامي پايينتر از پيامبر گرامي اسلام هستند.
امام صادق عليه السلام فرمود:
اتقوا الله، و عظموا الله و عظموا رسول الله صلي الله عليه و آله و لا تفضلوا علي رسول الله صلي الله عليه و آله احداً، فان الله تبارك و تعالي قد فضله.۴
دو بحث مرتبط با ملاکهاي حديثي غلو
بحث اول: معيار کلي
از جمله اموري که در روايات به آن پرداخته شده و ميتواند به عنوان معياري عام و کلي در بحث غلوّ مطرح باشد، آن است که به اهل بيت عليهم السلام چيزي نسبت داده شود که خود آنان به آن معتقد نبوده و چنين نسبتي را قبول ندارند:
1.. رجال الکشي، ج۲، ص۵۱۵، ح۴۵۶؛ المناقب لابن شهر آشوب، ج۴، ص۲۲۷.
2.. رجال الکشي، ج۲، ص۵۹۰، ح۵۴۰.
3.. الکافي، ج۱، ص۲۶۹، ح۶.
4.. قرب الاسناد، ص۶۱ و ۷۴.