احاديث اثناعشر در منابع سه قرن نخست شيعه - صفحه 100

محمد بن المفضل راوي يکي از احاديث اثناعشر در کتاب الغيبة نعماني است. ۱ در سند اين روايت تصريح شده که اين روايت از کتاب محمد بن مفضل گرفته شده است .
سند روايت چنين است: أخبرنا أبو العبّاس أحمد بن محمد بن سعيد بن عقدة الکوفي، قال: حدّثنا محمد بن المفضّل بن إبراهيم بن قيس بن رمانة الأشعري من کتابه.

13. کتاب يحيي بن زکريا بن شيبان (تأليف در سال 273 ق)

يحيي بن زکريا بن شيبان مؤلف چند کتاب حديثي است. احمد بن محمد بن سعيد در طريق يکي از کتاب‌‌‌هاي او به نام الفضائل قرار دارد ۲ .
ششمين روايت از احاديث اثناعشر در کتاب الغيبة نعماني از کتاب يحيي بن زکريا بن شيبان نقل شده است ۳ . سند اين روايت چنين است: و أخبرنا أحمد بن محمد بن سعيد ابن عقدة الکوفي، قال: حدّثنا يحيي بن زکريا بن شيبان من کتابه سنة ثلاث و سبعين و مائتين. ۴
مشاهده مي‏شود که زکريا بن شيبان روايت ششم را از کتابش در سال 273 براي احمد بن محمد بن سعيد حديث کرده است .

14. کتاب المحاسن (م 274 يا 280 ق)

مؤلف کتاب، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد برقي از محدثين بزرگ قرن سوم هجري است. ۵ در کودکي به همراه پدرش ـ که او نيز از محدثين به نام بوده است ـ به شهر قم هجرت کردند ۶ .
او کتاب‌‌‌هاي بسياري تأليف کرده که يکي از آنها کتاب المحاسن است بر اساس گزارش نجاشي و شيخ طوسي اين کتاب شامل 123 کتاب بوده که تنها يازده کتاب آن به دست ما رسيده است. ۷ کليني و شيخ طوسي و شيخ صدوق و ديگران از کتاب المحاسن روايات فراواني نقل کرده‏اند. شيخ صدوق کتاب المحاسن را يکي منابع نگارش کتاب من لا يحضره الفقيه معرفي مي‏کند ۸ .
علامه مجلسي نيز در اين باره گويد:

1.. قسمتي از متن حديث چنين است «الامام علي عليه السلام : لهذه الامّة اثناعشر اماماً مهدياً کلّهم هاد مهدي» (الغيبة للنعماني، ص ۹۷، ح۲۹).

2.. رجال النجاشي، ص ۴۴۲ .

3.. اين روايت از پيامبر گرامي اسلام و متن آن اين است: «إنّ مِن أهلِ بَيتي اثناعشر مُحَدّثا» (ر.ک: الغيبة للنعماني، ص ۷۲، ح ۶).

4.. همان.

5.. در سال ۲۷۴ يا ۲۸۰ وفات يافته است (رجال النجاشي، ص ۷۷).

6.. ر.ک: رجال النجاشي، ص ۷۶؛ الفهرست للطوسي، ص ۵۱ .

7.. ر.ک: فرهنگ کتب حديثي شيعه، ص ۱۹۷.

8.. ر.ک: کتاب من لا يحضره الفقيه، ج ۱، ص ۳.

صفحه از 106