۱۹۳.أنساب الأشراف : عُمارة بن صَلحَب اَزْدى - كه تصميم داشت مسلم را يارى كند - به وسيله اصحاب ابن زياد، دستگير شد . او را نزد ابن زياد آوردند . وى دستور داد تا گردنش در ميان قبيله اَزد ، زده شود و سرش را به همراه سرهاى مسلم و هانى براى يزيد بن معاويه فرستاد. فرستاده ابن زياد ، با اين سرها، هانى بن ابى حَيّه وادِعى از قبيله هَمْدان بود .۱
5 / 5
دستگيرى مختار۲
۱۹۴.تاريخ اليعقوبى : مختار بن ابى عُبَيد ثقفى ، به همراه جمعى كه با خود سلاح داشتند ، آمدند و مىخواستند حسين بن على عليه السلام را يارى كنند. عبيد اللَّه بن زياد ، او را گرفت و زندان كرد و او را با چوب زد و پلك چشمش بريده شد.۳
1.خَرَجَ عُمارَةُ بنُ صَلحَبٍ الأَزدِيُّ - وكانَ مِمَّن أرادَ نُصرَةَ مُسلِمٍ - فَأَخَذَهُ أصحابُ ابنِ زِيادٍ فَأَتَوهُ بِهِ ، فَأَمَرَ بِهِ فَضُرِبَت عُنُقُهُ فِي الأَزدِ ، وبَعَثَ بِرَأسِهِ مَعَ رَأسِ مُسلِمٍ وهانِئٍ إلى يَزيدَ بنِ مُعاوِيَةَ ، وكانَ رَسولُهُ بِهذِهِ الرُّؤوسِ هانِئَ بنَ أبي حَيَّةَ الوادعِيَّ مِن هَمدانَ ۱۹۴ (أنساب الأشراف : ج ۲ ص ۳۴۱) .
2.مختار بن ابى عُبَيد بن مسعود ثقفى - كه كنيهاش ابو اسحاق است -، در سال هجرت به دنيا آمد. او پيامبر صلى اللَّه عليه و آله را نديد و از ايشان روايتى ندارد. وى از صاحبان فضيلت و نيكوكار به شمار مىرفت ، تا اين كه براى خونخواهى امام حسين عليه السلام قيام كرد و گروه بسيارى از شيعيان كوفه ، نزد او اجتماع كردند و او بر كوفه مسلّط شد و قاتلان حسين عليه السلام را به چنگ آورد و آنان را كشت. گفتهاند او نماينده محمّد بن حنفيّه در خونخواهى بوده است. ابراهيم بن اَشتر به همراه لشكرى به وى ملحق شد و ابن زياد و گروهى ديگر را كشت . بدين جهت ، بسيارى از مسلمانان ، او را دوست دارند . وى در اين راه ، امتحانهاى خوبى داد . او براى ابن عبّاس و ابن حنفيّه و... پول مىفرستاد و آنان مىپذيرفتند. خواهر مختار، همسر ابن عمر بود. مُصعَب بن زبير، از بصره به همراه گروه بسيارى از اهل كوفه و بصره به سمت او حركت كرد و مختار را در سال ۶۷ ق، كشت.
ديدگاه شخصيتهاى شيعه و اهل سنّت در باره او و عقيدهاش و قيامش ، گوناگون است . البتّه همه اتّفاق دارند كه پيش از قيام ، داراى حُسنِ حال بوده است . براى بررسى شخصيّت و قيام مختار، ر.ك: دانشنامه امام حسين عليه السلام: ج ۹ ص ۹ (بخش دهم: بازتاب شهادت امام حسين عليه السلام / درآمد).
3.كانَ المُختارُ بنُ أبي عُبَيدٍ الثَّقَفِيُّ أقبَلَ في جَماعَةٍ عَلَيهِمُ السِّلاحُ ، يُريدونَ نَصرَ الحُسَينِ بنِ عَلِيٍّ عليه السلام ، فَأَخَذَهُ عُبَيدُ اللَّهِ بنُ زِيادٍ فَحَبَسَهُ ، وضَرَبَهُ بِالقَضيبِ ، حَتّى شَتَرَ عَينَهُ ۱۹۵ (تاريخ اليعقوبى : ج ۲ ص ۲۵۸) .