اصولى، افراد جاهل (قاصر يا مقصّر) و خاطى وجود دارند كه نسبت به گروه مقابل جسارت ورزيده و طرف مقابل را به نادانى و جهالت و عدم دقّت ـ و چه بسا در مواردى به خروج از سيره معصومان:ـ متّهم ساخته و در مواردى حتى يكديگر را تكفير كردهاند. البته اين شيوه از لحاظ علمى، روشى بسيار غلط و نادرست است كه مورد قبول و رضايت مرحوم ميرزا (ره) نيست، چراكه شارع مقدّس اين روش را محكوم ساختهاند.
اگر در سيره عملى پيامبر و معصومان بزرگوار عليهم السلام دقّت شود، مىبينيم كه آن بزرگواران، هركس را كه اعتقاد به اصول اساسى و اعتقادى اسلام داشت و به آنها پاىبند بود، مورد نوازش و احترام قرار مىدادند و آنان را داخل اسلام و مسلمانى مىدانستند. پيامبر بزرگوار اسلام و امامان والامقام، همواره به اين نكته اساسى ـ و البتّه بديهى ـ توجه داشتند كه مراتب علمى، ايمانى و اخلاقى افراد با يكديگر تفاوت دارد، نمىتوان از همه يكسان و يك اندازه انتظار داشت و بايد مراتب افراد را نگاه داشت.
شخص پيامبر صلى الله عليه و آله وسلم از تمامى اصحاب خود، يك اندازه انتظار نداشتند: برخى همچون سلمان به شرفِ «سَلْمانُ مِنّا اهل البيت» (نفس الرحمن فى فضائل سلمان، ص 134) نائل گشتند و برخى ديگر اصحاب، در پايينترين حدّى بودند كه يك مسلمان معمولى مىتواند باشد. در ميان اصحاب امامان نيز اين رابطه وجود داشت. مثلاً برخى ياران امامان، از اصحاب سرّ آنان به شمار مىآمدند و برخى ديگر در مراتب پايينترى قرار داشتند. خلاصه مطلب آن كه همه در يك سطح و يك حدّ به لحاظ علمى و ايمانى نيستند.
البته اين افراد بالاتر، بايد متوجه اين نكته باشند كه سخنان و اعمالى انجام ندهند كه موجب آشفتگى و پريشانى گروه پايين شود. پيامبر و امامان عليهم السلام بارها به كسانى كه در مرتبههاى بالاى ايمانى و علمى قرار داشتهاند، تذكّر مىدادند كه مراتب افراد را رعايت كنند، و احيانا مطالبى نگويند كه هضم آن بر بقيه سنگين باشد و يا به گونهاى قدرت نشان ندهند كه ديگران تصوّرات خاصى از آنان داشته باشند.
7 ـ از ديدگاه مرحوم آية الله اصفهانى (ره) علّت تفاوت ايمان و علم افراد، به اصل طينت آنان برمىگردد. البته اين مقال، گنجايش بسط و بحث در اين مورد ندارد و بايد در