نيست براى پى بردن به اهمّيّت كتاب كافى به عرض خوانندگان برسانم:
در سال 55ـ1354 كه از طرف دانشگاه مشهد براى استفاده از فرصت مطالعاتى به پاريس رفته بودم، با جوانى فرانسوى ـ كه به ظنّ قوى با كليسا در ارتباط بود ـ آشنا شدم كه پاياننامه تحصيلىاش ترجمه اصول كافى به زبان فرانسه بود. مقصود اين است كه آنان، از آن زمان و بلكه سالها جلوتر به اهميّت «الأصول من الكافي» پى برده و در صدد ترجمه آن بر آمده بودند، و چه ارزان و راحت با منابع حديث و عقايد و باورهاى ما آشنا مىشوند. و بنده اطمينان دارم بسيارى از دانشآموختگان ما در مقطع ليسانس، حتّى در رشتههاى علوم انسانى (غير از دانشجويان دانشكدههاى الهيّات) كتاب كافى را نمىشناسند؛ تا چه رسد به اينكه از آن بهرهمند شوند و مثلاً بدانند كه كلينى اثر گرانسنگ خود را با ارزشگذارى و معرّفى عقل و علم آغاز مىكند و بعد به كتاب «توحيد» مىرسد (و ادلّهاى عقلى بر اثبات صانع مىآورد)، و پس از آن به جاى عنوان شرايط امام و امامت، روايات اين باب را عنوان «كتاب الحجّة» مىدهد، تا همانطور كه در بسيارى از احاديث آمده، امام را حجّت خداوند معرّفى كند، كه با در نظر آوردن معنى اصلى آن، يعنى الدَّلالةُ المُبيِّنَةُ للمَحَجَّة؛ أي: ألمَقصدِ المُستقيم ۱ اهمّيّت و حُسن انتخاب اين نامگذارى معلوم مىشود، و امام در چهره راهنماى روشنگر راه مستقيم نمودار مىگردد. بنا بر آنچه گفتيم، ضرورت ترويج كتاب كافى روشن و مبرهن شد.
جواب 5) كارهاى پژوهشى بايسته و لازم نسبت به متون كهن دينى و حديثى را اهلش نيك مىدانند: انتخاب قديمترين نسخه خطى و مقابله با ساير نُسَخ، ذكر نسخه بدلها و تحشيه و توضيح مشكلات متن و غير اينها. اين گونه تحقيقاتِ عالمانه نسبت به «الكافي» انجام گرفته، اگر باز هم بشود تا اين اثر كهن سال ـ چنانكه ريخته
1.نك: ابوالقاسم الحسينبن محمّد المعروف بالراغب الإصفهانيّ، المفردات في غريب القرآن، تحقيق و ضبط: محمّد سيّد كيلانى، عُنيت بنشره المكتبة المرتضويّه، طهران، بىتا.