نشست علمی «واکاوی نقش حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در تثبیت و تبیین اندیشه مهدویت» با سخنرانی آیتالله نجمالدین طبسی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه، در مدرسه علمیه تخصصی حضرت عبدالعظیم حسنی با همکاری بنیاد بین المللی امامت امروز ۲۹ بهمنماه برگزار شد. سخنران در این نشست، با تأکید بر ضرورت بازتعریف آموزش اعتقادات و مهدویت در حوزههای علمیه، جریانهای انحرافی، شبهات نوپدید و وظیفه مرجعیت و حوزهها در پاسداری از عقاید شیعه را بهصورت مبسوط بررسی کرد.
وی با اشاره به حدیثی از امام باقر(ع)، شرایط خفقانآلود عصر آن حضرت را یادآور شد و گفت: در آن دوران، حتی بیان فضایل اهل بیت(ع) در محیطهای خانوادگی خطرآفرین بود؛ اما امام باقر(ع) با راهبردی دقیق، زمینه نشر معارف را فراهم کردند و این مسیر، در عصر امام صادق(ع) به شکوفایی علمی تشیع انجامید.
انقلاب اسلامی و گسترش جهانی تشیع
استاد حوزه علمیه با اشاره به تحولات معاصر، انقلاب اسلامی ایران را نقطه عطفی در جهانیشدن تشیع دانست و اظهار کرد: امروز در آفریقا، آسیا و سایر نقاط جهان، میلیونها نفر با مکتب اهلبیت(ع) آشنا شدهاند و این گسترش، علت اصلی هجمههای فکری و رسانهای علیه تشیع است؛ چراکه تشیع، مکتبی غیرقابل معامله و متکی بر امامت و ولایت است.
وی با اشاره به سیره عالمان بزرگ معاصر گفت: مرحوم آیتالله سیدمحمدباقر صدر در ابتدای رساله عملیه خود، بحثی مستقل و عمیق در اعتقادات ارائه کرده که بعدها بهصورت جداگانه نیز منتشر شده است. همچنین در آثار فقهی امام خمینی(ره) و نیز در رویکرد آیتالله العظمی شیخ عبدالکریم حائری یزدی، توجه به مباحث اعتقادی، پیشنیاز ورود به فقه و احکام عملی بوده است؛ مسیری که توسط مرحوم آیتالله مرتضی حائری نیز استمرار یافت.
نقد وضعیت فعلی آموزش
وی تصریح کرد: حوزههای علمیه در فقه و اصول بسیار قویاند، اما این پرسش جدی مطرح است که این قوت به چه قیمتی حاصل شده است؟ در حالی که بخش عمده برنامه هفتگی به اصول فقه اختصاص دارد، مباحث اعتقادی، بهویژه مهدویت، گاه به جلسات محدود، پراکنده و کماثر تقلیل یافته و حتی به وقتهای مرده آموزشی سپرده میشود؛ در حالی که دشمن با تمام توان به میدان آمده است.
وی تأکید کرد: خواه دشمن بخواهد یا نخواهد، ایران کانون تشیع است و حملات به ساحت مقدس حضرت ولیعصر(عج) به همین دلیل شدت یافته است. این حملات عمدتاً در دو قالب انجام میشود: حملات با شعارهای افراطی و ظاهرالصلاح، حتی تندتر از مذهبیها و دیگری حملات شبههمحور با ادبیات فریبنده و به ظاهر عقلانی.
مدعیان دروغین ظهور و نیابت
وی در ادامه به نقد جریانهای انحرافی با اشاره به نمونههای متعدد گفت: افرادی با ادعای «فرزند امام زمان(عج)»، «همسر امام زمان(عج)»، «یمانی» یا «نایب خاص» در سالهای اخیر ظاهر شدهاند و حتی برخی از آنان بهدلیل این ادعاها بازداشت شدهاند. دوران، دوران غیبت است و در این دوران، هر ادعایی که به قطع ارتباط با مرجعیت و ولایت فقیه منجر شود، باطل و انحرافی است.
وی با ابراز تأسف از برخی تبلیغات نادرست اظهار داشت: گاه تصویری خشن و تحریفشده از امام زمان(عج) ارائه میشود؛ اینکه حضرت کعبه یا مساجد را تخریب میکند یا بیضابطه خونریزی خواهد کرد. این ادعاها فاقد سند معتبر است و ضعف در تحقیق و تبلیغ صحیح، موجب شده چنین شبهاتی در جامعه رواج یابد.
استاد حوزه علمیه در ادامه با استناد به علم رجال و بررسی اسناد روایات، تأکید کرد: هیچ روایتی بدون سند معتبر و هیچ ادعایی بدون پشتوانه رجالی قابل پذیرش نیست. مسائلی مانند «سفیر پنجم»، «یمانیِ واجبالاتباع» یا ادعاهای نسبی با امام زمان(عج)، در منابع معتبر حدیثی پشتوانه قابل دفاع ندارند و نباید مبنای اعتقاد مردم قرار گیرند.
اعتبار حوزه و مرجعیت در گرو مهدویت
وی خاطرنشان کرد: اعتبار حوزههای علمیه، مرجعیت و ولایت فقیه، همگی در نهایت به مهدی آلمحمد(عج) پیوند خورده است. این یک نعمت بزرگ الهی است، اما نعمتی که نیازمند پاسداری علمی و آموزشی است. با وجود دههها تدریس و تحقیق در مهدویت، هنوز همه زوایای این بحث روشن نشده؛ پس چگونه میتوان این مسئله خطیر را به افراد غیرمتخصص سپرد؟
آیتالله نجمالدین طبسی، به سنت عرضه عقاید بر امام معصوم(ع) اشاره کرد و گفت: در روایتی معتبر، فردی عقاید خود را از توحید آغاز کرده، سپس نبوت و امامت ائمه(ع) را تا امام زمان(عج) برمیشمرد. امام(ع) پس از استماع، این مجموعه را «دین مرضی خداوند» معرفی میکنند و تصریح میفرمایند که اطاعت از امام، اطاعت از خداست.
وظیفه امروز؛ حفظ عقاید جامعه
وی در پایان سخنان خود، نخستین وظیفه ما در این دوران را حفظ عقیده خود، فرزندان و جامعه دانست و گفت: عقاید مردم را نباید به دست هر فرد، جریان یا رسانهای سپرد. با کمال تواضع و اصرار، از مسئولان و مدیران حوزهها درخواست میکنم که بخشی مستقل، مستمر و جدی برای آموزش امامت و مهدویت در نظر بگیرند؛ چراکه این حوزه، حوزه حضرت ولیعصر(عج) است و با سهم امام اداره میشود.
