تاريخ : دوشنبه 1405/4/22 تاریخ ایجاد:
کد خبر: 78479
تبیین الزامات روش‌مند جهاد تبیین و جایگاه حکمت قرآنی در اندیشه رهبر شهید

تبیین الزامات روش‌مند جهاد تبیین و جایگاه حکمت قرآنی در اندیشه رهبر شهید

در نشست علمی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، پژوهشگران این مرکز به بررسی سیره رهبری شهید در مواجهه با جنگ نرم پرداختند. یک پژوهشگر پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع) در این نشست، بر ضرورت عبور از نیت‌های ساده به سوی «روش‌مندی» در جهاد تبیین و همچنین تمایز حکمت قرآنی با حکمت فلسفی در مدیریت سیاست خارجی تأکید شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین ابوذر حسینی، پژوهشگر پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، در نشست علمی «روش‌شناسی جهاد تبیین در سیره و اندیشه قرآنی شهید امام خامنه‌ای» که در تاریخ ۲۱ تیرماه برگزار شد، به تحلیل تهاجمات دشمن پس از انقلاب پرداخت. وی تصریح کرد : دشمنان با ترفندهایی نظیر جعل و دروغ درصدد ضربه زدن به نظام هستند و در چنین فضایی، رهبری شهید «جهاد تبیین» را یک فریضه همگانی دانستند و خود ایشان نیز به‌عنوان مجاهدی کم‌نظیر، شیوه‌های گوناگونی را در این مسیر به کار بستند.
حسینی با اشاره به اینکه پس از سال ۱۴۰۰ اقدامات گسترده‌ای در کلیات جهاد تبیین صورت گرفته، تأکید کرد: صرفِ نیت خوب و انقلابی برای این امر کافی نیست و جهاد تبیین باید «روشمند» باشد؛ زیرا در غیر این صورت، ممکن است اثر معکوس بگذارد. وی مناسب‌ترین الگو برای این روش‌مندی، سیره و نظام معرفتی رهبری انقلاب دانست و اشاره کرد که جهاد تبیین در اندیشه ایشان، ریشه در مرجعیت علمی قرآن دارد. از نظر وی، رهبری شهید قرآن را قانون اساسی نظام اسلامی می‌دانند و دوری از قرآن را علت اصلی مشکلات جوامع اسلامی توصیف می‌کنند.

این پژوهشگر افزود: مفاهیمی نظیر علوم انسانی اسلامی، جلوگیری از تحریف و خنثی‌سازی جنگ نرم، همگی برگرفته از قرآن کریم هستند. وی در این راستا به «آیه نفر» و آیه «ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ» به عنوان منشور روش‌شناسی جهاد تبیین اشاره کرد. حسینی در تبیین الزامات این جهاد، بر ضرورت تبیین به‌هنگام، رویکرد عالمانه، صراحت در محتوا، لطافت در فرم و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی تأکید نمود.

وی با بیان اینکه مبینان جهاد تبیین باید با تقویت ایمان و امید، با روش‌های یاس‌آفرین و شبهه‌افکن دشمن مقابله کنند، خاطرنشان کرد که رهبری شهید بر آراستگی پیام و توجه به سلیقه و نیاز مخاطبان تأکید داشتند. به باور وی، دشمن درصدد تسلط بر ذهن جوانان از طریق روش‌های عاطفی و انگیزشی است؛ لذا به‌کارگیری «قول لین و معروف»، موعظه مشفقانه، تبیین با زبان روز، ارتباط چهره به چهره، روش‌های تهاجمی و پیش‌دستانه، گفتمان‌سازی مردمی و تشکیل گروه‌های جهادی-علمی از جمله تأکیدات کلیدی رهبر شهید در این مسیر است.

در بخشی دیگر از این نشست، روح‌الله داوری، از پژوهشگران این پژوهشگاه، به بررسی «اصل حکمت در اندیشه قرآنی امام شهید» پرداخت. وی اظهار داشت که رهبری شهید همواره بر ضرورت به‌کارگیری حکمت در سیاست خارجی تأکید داشتند. حکمت قرآنی از منظر ایشان، نوعی بینش است که فرد را قادر می‌سازد تا حقایق را مشاهده کند. وی در این راستا، امام خمینی(ره) را الگوی یک حکیم دانست و میان حکمت فلسفی و حکمت قرآنی تفاوت قائل شد.

داوری تصریح کرد: حکمت از علم بالاتر است و شامل انسان‌های صالح می‌شود (مانند حضرت لقمان و حضرت داود) و طبق آیات قرآن، عطا شدن حکمت به معنای دستیابی به «خیر کثیر» است. وی افزود که حکمت در سیاست خارجی به معنای سخن و عمل سنجیده، مبتنی بر خرد و با در نظر گرفتن شرایط زمان و مکان است، به‌گونه‌ای که احساسات بر تصمیمات اثر نگذارد. وی اشاره کرد که رهبری در مذاکرات بر سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» تأکید داشتند.
این پژوهشگر اظهار کرد: حکمت در قرآن کریم به معنای نورانیتی است که باعث مستحکم شدن اندیشه و بیان انسان می‌شود؛ بنابراین، حکمت در سیاست خارجی جدا از حکمت قرآنی نیست و تنها کسانی باید در عرصه سیاست خارجی فعالیت کنند که واجد این بینش باشند.
وی با اشاره به اینکه واژه حکمت و مشتقات آن ۲۰ مرتبه در قرآن آمده است، توضیح داد: ۵ مورد از آن‌ها به معنای «اندیشه مستحکم» است (که رهبر شهید بر لزوم آن در سیاست خارجی تأکید کردند) و ۱۵ مورد دیگر عمدتاً مربوط به دستورات اخلاقی است.
وی در ادامه تبیین خود، با اشاره به سوره لقمان، تصریح کرد: حکمت در قرآن کریم به دو نوع تقسیم می‌شود: نخست، «اندیشه مستحکم» که به‌عنوان گوهری نایاب و عطای ویژه‌ای است که خداوند تنها به بندگان خاص خود می‌بخشد و دوم، حکمت به معنای «دستورات اخلاقی».
در همین راستا، داوری تأکید کرد: حکمت قرآنی با حکمت در فلسفه تفاوت بنیادین دارد؛ زیرا حکمت فلسفی بر پایه به‌کارگیری براهین صرفاً عقلی برای اثبات یک مدعاست، در حالی که حکمت قرآنی، بینشی نورانی و الهی است که انسان را به حقیقت و مصالح واقعی پیوند می‌دهد.

منبع :ایکنا
خبرگزاری فارس :
خبرگزاری ایکنا :
خبرگزاری ایرنا :