یک استاد حوزه علمیه با بیان اینکه حضرت فاطمه معصومه(س) نه تنها در تاریخ تشیع، بلکه در گستره تمدن اسلامی، بانویی تأثیرگذار و بینظیر است، گفت: برکات حضور ایشان، بهویژه در جامعه شیعی، پس از گذشت قرنها همچنان آشکار و جاری است؛ تا آنجا که حوزه علمیه قم، به برکت وجود مطهر آن حضرت، بهعنوان مرکز هویتبخش و حرکتآفرین در نهضت شیعی در تاریخ معاصر، نقشآفرینی کرده است.
در تاریخ آمده است پس از آنکه مأمون عباسی، حضرت علی بن موسی الرضا(ع) را به خراسان فراخواند و امام رضا(ع) به اجبار مأمون و بدون هیچ میل و رغبتی، ناچار پیشنهاد ولایتعهدی وی را پذیرفت، این امر موجب شد تا حضرت فاطمه معصومه(س) که پس از شهادت حضرت موسی بن جعفر(ع) در کنار برادر رشد یافت؛ نتواند دوری ایشان را طاقت بیاورد و همین امر موجب شد تا این بانوی بزرگ اسلام قصد خراسان کند تا به دیدار برادر آید.
نقل دیگری در منابع تاریخی آمده، پس از آنکه امام رضا(ع) وارد خراسان شدند نامهای برای حضرت معصومه(س) نوشتند و به یکی از غلامان دستور دادند تا نامه را بدون معطلی به مدینه رساند و پس از آنکه حضرت معصومه(س) نامه برادر را دریافت کردند، بلافاصله آماده سفر به ایران و خراسان شدند و در سال ۲۰۱ هجری به همراه کاروانی از برادران و اطرافیان راهی شدند.
مأمون عباسی که از این سفر مطلع میشود برای آنکه از حضور خواهر امام در خراسان جلوگیری کند به مأموران خود دستور میدهد تا جلوی حرکت کاروان بانوی کرامت را بگیرند.
در تاریخ آمده است وقتی کاروان حضرت معصومه(س) به ساوه میرسد، مأموران عباسی سد راه میشوند و مخالفان اهل بیت(ع) جنگ نابرابری را بر کاروان اهل بیت(ع) تحمیل میکنند و همراهان حضرت را به شهادت میرسانند و کریمه اهل بیت(ع) در این شرایط بهدلیل شدت ناراحتی و به نقلی بر اثر مسموم شدن بیمار میشوند؛ بهگونهای که ادامه راه برایشان امکانپذیر نبوده است.
در کتاب تاریخ قم آمده است: وقتی این خبر به آلسعد رسید تصمیم میگیرند به دیدار حضرت بروند و از او درخواست کنند تا به قم بیایند. موسی بن خزرج از بزرگان قم راهی ساوه میشود و ناقه حضرت را گرفته و به سمت قم حرکت میکنند و در سرای خود، ایشان را اسکان میدهند؛ جایی که امروز به بیتالنور معروف است و نقل شده که حضرت معصومه(س) در طی ۱۷ روزی که در قم حضور داشتند در این مکان به عبادت مشغول بودند.
خبرنگار ایکنا از قم بهمناسبت سالروز ورود حضرت معصومه(س) به قم با حجتالاسلام والمسلمین حسن صمدزاده استاد حوزه علمیه گفتوگو کرده است که مشروح آنرا در ادامه میخوانیم:
ورود حضرت معصومه(س) به قم چه برکات و آثار ماندگاری برای تشیع و تمدن اسلامی به همراه داشت؟
حضرت معصومه(س) الگویی ماندگار برای تمدنسازی و معنویت است. ایشان نه تنها در تاریخ تشیع، بلکه در گستره تمدن اسلامی، بانویی تأثیرگذار و بینظیر است. برکات حضور آن حضرت، بهویژه در جامعه شیعی، پس از گذشت قرنها همچنان آشکار و جاری است؛ تا آنجا که حوزه علمیه قم، به برکت وجود مطهر ایشان، بهعنوان مرکز هویتبخش و حرکتآفرین در نهضت شیعی، خاصه در تاریخ معاصر، نقشآفرینی کرده است.
دشمنان اسلام، همچنان غافلند از این ظرفیت عظیم که یک انسان، با اتصال به خدا و اخلاق الهی، چنان بر دلها حکمرانی کند و جریانی ماندگار بیآفریند که توطئههای استکبار را نقش بر آب کند.
القاب و اوصاف حضرت معصومه(س) چه تصویری از شخصیت و مقامات معنوی ایشان ارائه میدهد و این ویژگیها چگونه با جایگاه والای ایشان در مقام شفاعت پیوند مییابد؟
لقبهای متعددی که برای حضرت معصومه(س) برشمردهاند، هر یک جلوەای از شخصیت والای ایشان را به تصویر میکشد. معصومه به معنای پاک و منزه از گناه، راضیه به معنای خشنود از خدای متعال، مرضیه به معنای مورد رضایت پروردگار، طاهره به معنای پاکسرشت، حمیده به معنای ستایششده و تقیه به معنای خدامحور و باتقواست.
این اوصاف گویای آن است که حضرت معصومه(س) به مقاماتی والا در عرفان و سلوک الهی نائل آمده بود؛ بهگونهای که در اوج سختیها و مصائب، هرگز لب به اعتراض نگشود و همواره در برابر اراده حق، تسلیم و راضی بود.
خدای متعال در آیه ۷۹ سوره مبارکه «اسرا» خطاب به پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «عَسَی أَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقَاماً مَحْمُوداً» و در تفاسیر، این مقام محمود، به مقام شفاعت حضرت ختمیمرتبت(ص) تفسیر شده است. انس بن مالک نقل میکند که رسول خدا(ص) رو به امیرالمؤمنین(ع) کرد و پس از تلاوت این آیه فرمودند: «خدای متعال مرا مالک شفاعت اهل توحید از امتم قرار داد و هر کس که با تو و فرزندانت دشمنی ورزد، از این شفاعت محروم است.»
مقام محمود، حقیقتی تشکیکی است و هر انسانی به میزان هماهنگی و سنخیت با وجود نازنین پیامبر(ص)، میتواند از برکات آن بهرهمند شود. در زیارتنامه حضرت معصومه(س) که از امام رضا(ع) نقل شده؛ میخوانیم: «یا فاطمة اشفعی لی فی الجنة فإنَّ لکِ عند الله شأنا من الشأن» و احتمال دارد که شأن در این عبارت، اشارهای به همان مقام شفاعت حضرت معصومه(س) باشد. امام صادق (ع) نیز در روایتی میفرمایند: «تُدْخَلُ بِشَفَاعَتِهَا شِیعَتِی الْجَنَّةَ بِأَجْمَعِهِمْ.» (بحارالأنوار، ج ۵۷، ص ۲۲۸)
این افتخار عظیم، عنایتی الهی است که به این بانوی کرامت ارزانی شده است.
درسهایی ماندگار از حضرت معصومه(س) برای دختران امروز را بیان کنید؟
یکی از درسها تلفیق علم و معنویت است. حضرت معصومه(س) نشان داد که میتوان همزمان به قلههای دانش و معنویت دست یافت. دختران امروز نیز میتوانند با الهام از ایشان، در مسیر تحصیل علم، از تهذیب نفس و اخلاق فاصله نگیرند.
دومین درس، مسئولیتپذیری اجتماعی است. ایشان در شرایط دشوار سیاسی، حضور خود را در کنار امام زمانش به منصه ظهور رساند. این پیام روشنی است برای دختران امروز که در قبال مسائل جامعه، بیتفاوت نباشند و برای اصلاح امور، تا حد توان، گام بردارند.
سومین درس استقامت و پایداری است. این بانوی بزرگوار در انجام وظیفه، از هیچ رنج و مشقتی نهراسید. این روحیه مقاومت، برای دختران امروز که با چالشهای گوناگون مواجه هستند، اسوهای ارزشمند است.
چهارمین درس کرامت و عزت نفس است. حضرت معصومه(س) با وجود تمام محدودیتهای عصر خویش، هرگز از کرامت و عزت انسانی خود کاهش نداد. دختران امروز نیز با تأسی به ایشان، میتوانند شخصیت و حرمت خویش را حفظ کنند و در برابر هنجارهای ناهنجار، استوار بمانند.
