استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه انتقام در سیره پیامبر(ص) و ائمه(ع) وجود داشته است، گفت: پیامبر(ص)، یهودیان مدینه را به خاطر نقض پیمان از مدینه بیرون کردند و در فتح مکه هم برخی را اعدام کردند، همچنین حضرت امیر(ع) انتقام برخی جنایتکاران را از آنان گرفت.
حجتالاسلام و المسلمین حمید سبحانی صدر، استاد حوزه و دانشگاه، ۲۲ شهریورماه در پیشنشست «بازخوانی انتقام؛ جستاری در مفهوم و مصداق انتقام در سیره معصومین(ع)» که در راستای همایش بینالمللی مکتب امام مجاهد شهید برگزار شد، با بیان اینکه برخی میگویند انتقام کار خدا و مسئله خدایی است و به ما ربطی ندارد و ما باید بر لزوم مبارزه با ستمگران و جهاد و ... تأکید کنیم، گفت: الان ما با یک حکومت جنایتکار روبرو هستیم که همراه با ایادی خودش به کشور ما تهاجم کرد و در اقدامی خصمانه رهبر عالیقدر جمهوری اسلامی ایران را که رهبر معنوی مسلمین جهان هم بودند و همچنین فرماندهان نظامی ایران را به شهادت رساندند.
وی با بیان اینکه انتقام در ذیل مجازات ستمگران و جنایتکاران میگنجد، اظهار کرد: اگر سیره پیامبر(ص) و ائمه(ع) را در این زمینه بررسی کنیم، خواهیم دید که آنان بر مبنای دینی که جامعه هم آن را پذیرفته است اقدام میکردند. در دوره پیامبر(ص) یهودیانی زندگی میکردند که پیمان مسالمتآمیز با ایشان داشتند و تعهد داده بودند که در برابر پیامبر(ص) پیمانشکنی نکنند ولی هر سه گروه یهودیان بنیقریظه، بنیقینقاع و بنیمصطلق عهد خود را شکستند از جمله اینکه گروهی از بنیمصطلق به یک زن مسلمان جسارت و اهانت کردند و وقتی یک مرد مسلمان خواست از این زن دفاع کند او را کشتند؛ پیامبر(ص) وقتی با این صحنه مواجه شدند، دستور دادند که این گروه باید از مدینه طرد شوند و بیرون بروند.
سبحانی صدر ادامه داد: همچنین وقتی پیامبر(ص) از بنی نضیر درخواست مالی داشت تا دیه یکی از مسلمانان را بپرداز، آنان تصمیم گرفتند تا از بالای قلعه خودشان سنگی بر سر پیامبر(ص) بزنند و ایشان را شهید کنند ولی وحی بر پیامبر(ص) نازل شد و خبر داد و ایشان هم از آنجا فاصله گرفتند و به خاطر این توطئه دستور دادند تا این قبیله هم از مدینه طرد و تبعید شوند.
وی با تأکید بر اینکه پیامبر(ص) عقبنشینی و مسامحه نکرد، اضافه کرد: امروز هم آمریکا در تمامی کشورهای منطقه پایگاه دارد و جنایات زیادی هم مرتکب شده است که رهبری شهید فرمودند آمریکا باید از این منطقه برود؛ در جنگ احزاب هم یهودیان بنیقریظه با اینکه در حفر خندق به پیامبر(ص) کمک کردند، وقتی دیدند که ۱۰ هزار نفر از احزاب در برابر پیامبر(ص) ایستادهاند، اسلام را شکستخورده در نظر گرفتند لذا به احزاب پیوستند، با آنها همکاری و از داخل شهر به پیامبر(ص) حمله کردند.
سبحانی صدر بیان کرد: ماجرای این جنگ در سوره احزاب آمده و فرموده است مسلمانان آنقدر از این تهاجم احزاب وحشت داشتند که قلبهایشان به حنجره آنان رسیده بود. پیامبر(ص)، ۲۵ روز قلعه بنیقریظه را محاصره کردند که در نهایت منجر به شکست آنان شد؛ پیامبر(ص) بخشی از آنان را کشتند و برخی را هم اسیر کردند یعنی هیچ مماشاتی با این گروه نکردند.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه این نوع مجازاتها در حقیقت انتقام بوده است، اضافه کرد: مسئله دیگر ماجرای فتح مکه است؛ در آنجا پیامبر اکرم(ص)، عفو عمومی صادر کردند به جز چند نفر که استثنا شدند و چون مهدورالدم بودند، کشته شدند. چند نفر از این افراد از جمله دو زن خواننده و مغنیه که مرتد شده بودند و در جنگ به نفع مشرکان و کفار آواز میخواندند و کافران را علیه مسلمانان تهییج میکردند، کشته شدند.
سبحانی صدر اظهار کرد: تعدادی از این افراد را پیامبر(ص) فرمود اگر به دیوار کعبه هم آویزان شوند باز در امان نخواهند بود؛ از جمله عبدالله بن سعد که عثمان واسطه او شد تا پیامبر(ص) او را ببخشد و وقتی نزد پیامبر(ص) آوردند، ایشان سکوت کردند و از اینکه حکم اعدام وی صادر شده بود و اطرافیان آن را اجرا نکردند، تعجب کرده و گلایه فرمودند ولی به خاطر وساطتها در نهایت او را عفو کردند.
انتقام در سیره پیامبر(ص)
استاد حوزه و دانشگاه با تاکید بر اینکه پیامبر(ص) در قبال این موارد کوتاه نمیآمدند، اظهار کرد: عبیدالله بن عمر، فرزند خلیفه دوم، سه نفر از کسانی را که احتمال میداد در قتل پدرش دست داشتند از جمله دختر ابولؤلؤ را کشت که جنایت بود ولی کسی او را مجازات نکرد تا اینکه حضرت علی(ع) به قدرت رسید؛ این فرد که میدانست حضرت از او انتقام خواهد گرفت، به سمت معاویه فرار کرد و البته در صفین کشته شد.
سبحانی صدر تصریح کرد: اصحاب جمل به بصره حمله کردند و افرادی از جمله یکی از چهرههای شاخص این شهر را کشتند. حضرت در مواجهه با آنان بیشتر اصحاب جمل را کشتند و رئیس این ماجرا را هم با تعدادی به سمت مدینه فرستادند. ایشان فرمودند کشتن همه سپاه جمل بر من جایز بود زیرا یا مباشرت داشته و یا با رضایت خود در جنایت علیه بزرگان بصره و مردم این شهر سهیم بودند. الان در جنایاتی که علیه کشور رخ داد، آمریکا و اسرائیل آمر هستند و کسانی از جمله کشورهای منطقه که این امکان را فراهم کردند و هم کسانی که با هواپیما و پرتاب موشک مرتکب این جنایت شدند، شریک در این جنایات هستند و ما باید آنان را مجازات کنیم.
استاد حوزه و دانشگاه، اظهار کرد: شبیه این مسئله را بین خوارج داریم که در مجاورت کوفه آشوب ایجاد کردند؛ وقتی حضرت علیه سپاه شام میجنگید، خوارج، کوفه را مورد تهدید خود قرار داده بودند و یکی از صحابه امیرمؤمنان(ع) و همسر و جنین او را کشتند؛ حضرت پیکی به سوی آنان فرستاد و او را هم کشتند. حضرت ابتدا با آنان صحبت کردند ولی هشت هزار نفر از آنان رفتند و مابقی را هم کشتند و در مجازات آنان کوتاهی نکردند.
وی افزود: در مجازات ابن ملجم هم فرمودند جز ضربتی به او نزنید و امام حسن(ع) هم ضربتی به او زدند و او را کشتند و در اینجا هم عفوی در کار نبود. همچنین خونخواهی امام حسین(ع) از پربسامدترین مسائل تاریخی بعد از قیام عاشورا است.
تأیید قیامهای بعد از عاشورا
سبحانی صدر تصریح کرد: امام سجاد(ع) بعد از ماجرای عاشورا در مدینه بودند و مدینه هم برای ایشان ناامن بود لذا حضرت امکانی نداشت تا بخواهد انتقام بگیرد ولی وقتی شمشیرها به خونخواهی برافراخته شد، مخالفتی نکردند و سخنانی داشتند که نشانگر تجویز و تأیید هم بوده است؛ امام سجاد(ع) قیام حره را در سال ۶۳ هجری همراهی نکردند و برخی در مورد چرایی آن گفتهاند چون قیامکنندگان شعارشان انتقام و خونخواهی از امام حسین(ع) نبود و قیام به نفع اهل بیت(ع) هم نبود.
سبحانی صدر بیان کرد: در مسئله توابین هم یکی از سران توابین مردم را به قیام علیه مردم شام دعوت کرد و در سخنانش میگفت ما شما را به سنت خدا و پیامبر(ص) و خونخواهی اهل بیت پیامبر(ص) فرامیخوانیم؛ این امر نشان میدهد این افراد، صاحب فتوا و نظر بودند یعنی فهم جامعه آن روز خونخواهی بوده است و مسئله انتقام و خونخواهی چیز عجیبی نبوده است.
