استاد دانشگاه حضرت معصومه(س) با اشاره به اینکه خطبه فدکیه پیش از هجوم به خانه وحی ایراد شده است، گفت: غصب فدک توسط حکومت وقت نه‌تنها جریان دفاع از نهاد امامت را هدف قرار داد، بلکه نخستین محاصره ظالمانه اقتصادی علیه اهل بیت(ع) بود؛ رویدادی که جریان سقیفه از آن به‌عنوان ابزاری برای تضعیف معیشت و انزوای سیاسی خاندان رسالت بهره گرفت.
حجت‌الاسلام و المسلمین محمدعلی مروجی طبسی، استاد دانشگاه حضرت معصومه(س)، سوم آبان ماه در مراسم سوگواری حضرت فاطمه زهرا(س) در این دانشگاه با بیان اینکه برخی از افراد از جمله علامه مجلسی، روایت ۷۵ روز را در مورد شهادت حضرت برگزیده‌اند، گفت: ایشان معتقدند حضرت زهرا(س) ۷۵ روز پس از رحلت رسول خدا(ص) از دنیا رفتند و جهان اسلام را داغدار کردند.
وی افزود: به روح بلند و مطهر رهبر عظیم‌الشأن انقلاب درود می‌فرستیم؛ ایشان در ایام فاطمیه مراسم عزاداری آن بانوی بزرگوار را اقامه می‌کردند. امیدواریم، همان‌گونه که معروف است ایشان در ایام فاطمیه، رزق سال خود را دریافت می‌کردند، ما هم بتوانیم رزق مادی و معنوی سال خودمان و اطرافیان را با دعا و توسل از ایشان بگیریم.
مروجی طبسی با اشاره به خطبه حضرت زهرا(س)، اظهار کرد: ظواهر و قرائن نشان می‌دهد که این خطبه پیش از هجوم به خانه وحی و یورش به خانه حضرت فاطمه زهرا(س) ایراد شده است. زید شهید، فرزند برومند و جلیل‌القدر امام سجاد(ع)، نقل می‌کند که پس از شهادت حضرت زهرا(س)، این خطبه میان خاندان ابوطالب روایت و به فرزندان آنان تعلیم داده می‌شد.
استاد دانشگاه حضرت معصومه(س) ادامه داد: این خطبه، خطبه‌ای رسا، فصیح، بلیغ، پرمضمون، معرفت‌بخش و شورانگیز است و شیعیان از اواخر سده نخست و در سده‌های بعد، به تأمل در محتوای خطبه فدکیه اهتمام داشته‌اند.
وی به فرازهایی از خطبه اشاره و اظهار کرد: حضرت، پس از آن‌که خطاب به خلیفه نخست می‌فرمایند: «آیا در قرآن آمده است که تو از پدرت ارث ببری، اما من از پدرم ارث نبرم؟ آیا در قرآن تخصیص یا استثنایی در این‌باره آمده است؟ یا گمان می‌کنی من پیرو آیین اسلام نیستم؟ آیا مسلمان از مسلمان ارث نمی‌برد؟ آیا چنین تصوری داری؟» خطاب به انصار، مردم مدینه و دو قبیله اوس و خزرج، می‌فرمایند: «آیا میراث پدرم پایمال و تباه شود و از میان برود، آن هم در برابر دیدگان شما؟» میراث پدر ایشان، باغ فدک بود که آن را به زور از ایشان گرفتند و مصادره کردند و مردم نیز این ماجرا را می‌دیدند.
وی افزود: سپس حضرت می‌فرمایند: «صدای من به شما می‌رسد؛ چرا پاسخ نمی‌دهید؟ آیا ترسیده و وحشت‌زده شده‌اید؟» در این فرازها، حضرت می‌فرمایند: «شما نیرو و سازوبرگ نظامی دارید؛ سلاح، پول، امکانات، نفرات، خانه، سپر و زره دارید. چرا هیچ اقدامی نمی‌کنید؟ پس چرا هرچه شما را فرامی‌خوانم، پاسخی نمی‌شنوم؟ فریاد می‌زنم و استغاثه می‌کنم، اما پاسخی نمی‌دهید. پیشینه شما، مردم مدینه و انصار، این است که در راه دفاع از اسلام با مشرکان عرب جنگیده‌اید؛ در برابر ملت‌های گوناگونی که دشمن اسلام بودند، از جمله یهود، نصارا و مشرکان، ایستادگی و مقاومت کرده‌اید. در میدان‌های نبرد، با قهرمانان و شجاعان دشمن تن‌به‌تن جنگیده‌اید و پنجه در پنجه کفار افکنده‌اید. رنج‌ها و سختی‌های بسیاری را در جنگ با مشرکان تحمل کرده‌اید. پس چه شد که پس از روشنگری، راه حق را رها کردید و از آن منحرف شدید؟ چرا پس از آن همه سابقه، اقدام و پیشروی، مرعوبانه عقب‌نشینی کردید و حرکت قهقرایی و ارتجاعی را برگزیدید؟ آیا دچار ترس و واپس‌گرایی شده‌اید و از گذشته خود پشیمانید؟ آیا پس از آن همه شجاعت، رشادت و دلاوری، ترسیده‌اید؟»
دعوت انصار به جنگ با منافقان
این پژوهشگر ادامه داد: حضرت سپس به آیه شریفه «وَقاتِلوا أَئِمَّةَ الْکُفْرِ» اشاره می‌کنند. حضرت زهرا (س) با استناد به آیه دوازدهم سوره توبه، انصار را به جنگ با منافقان فرامی‌خوانند: چرا با پیشوایان کفر نمی‌جنگید؟ با آنان بجنگید؛ آنان پیمان‌شکنی کرده‌اند. آیا با قومی که پیمان‌های خود را شکسته‌اند، نمی‌جنگید؟ این اشاره به آیه قرآن و آیه سیزدهم سوره توبه است؛ آنان تصمیم گرفتند پیامبر اکرم (ص) را از مکه بیرون کنند و نخستین بار با شما جنگیدند. آیا از آنان می‌ترسید و وحشت دارید؟ آیا مرعوب شده‌اید؟ حال آن‌که خداوند سزاوارتر است که از او بترسید و خشیت داشته باشید.
وی افزود: حضرت فاطمه زهرا (س)، در این فراز از خطبه فدکیه، انصار را به جهاد دفاعی و دفاع نظامی در برابر جبهه منافقان فرامی‌خوانند که اشاره به چند نکته لازم است؛ نکته نخست آن است که حضرت فاطمه (س) پس از رحلت رسول خدا (ص)، افزون بر جهاد تبیین و روشنگری، نقش و کنشگری دیگری نیز داشتند: ایشان به‌تنهایی برای بسیج سرداران و رزمندگانی تلاش کردند که سابقه رشادت و جنگاوری در رکاب رسول خدا (ص) را داشتند. حضرت برای سازمان‌دهی و تشکیل جبهه‌ای نظامی در برابر جریان کودتایی منافقان تلاش کردند. حضرت فاطمه زهرا (س) برای خنثی‌کردن این جریان منافقانه کوشیدند جبهه‌ای مقاوم و مسلحانه تشکیل دهند؛ اشاره ایشان به آیه «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ جاهِدِ الْکُفَّارَ وَالْمُنافِقینَ وَاغْلُظْ عَلَیْهِمْ» تصریح دارد.
اقدام حکومت کودتا در غصب فدک
وی افزود: حضرت فاطمه زهرا (س) پاره‌تن پیامبر (ص) بودند و برای دفاع از نهاد امامت تلاش کردند. محور اصلی بحث در خطبه فدکیه نیز بازپس‌گیری فدک است؛ فدکی که پیامبر (ص) آن را به حضرت فاطمه زهرا (س)، پاره‌تن خود بخشیده بود. پیامبر اکرم (ص) در سال هفتم هجری فدک را به ایشان بخشیدند. حدود دو یا سه سال فدک در اختیار حضرت فاطمه زهرا (س) بود، اما پس از رحلت پیامبر (ص)، حکومت کودتایی، فدک را به زور از ایشان گرفت و تصرف کرد.
وی افزود: ماجرای غصب فدک، رویدادی انکارناپذیر و قطعی است و حتی بزرگان اهل سنت نیز آن را پذیرفته‌اند. بحث بر سر این است که آیا کسانی که فدک را غصب کردند، توجیهی عقلانی داشتند یا نه؛ وگرنه اصل اینکه حکومت وقت، فدک را به زور از حضرت زهرا (س) گرفت و مصادره کرد، جای بحث و تردید ندارد.
مروجی طبسی با بیان اینکه نکته دیگر این است که حضرت زهرا (س) انصار را به نبرد نظامی و جهاد مسلحانه در برابر جبهه منافقان و پیمان‌شکنان تشویق می‌کنند، گفت: رسول اکرم (ص) از آنان عهد گرفته بود که نمود کامل آن در واقعه غدیر جلوه‌گر شد: «اللهم والِ من والاه، وعادِ من عاداه، وانصر من نصره، واخذل من خذله.» پیامبر اکرم (ص) بارها اهل بیت (ع) خود را به مردم سفارش کرده بودند: «إنی تارک فیکم الثقلین: کتاب الله و عترتی.» این سفارش‌ها عادی و معمولی نبود. خود قرآن می‌فرماید: «قُلْ لا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى». آنان پیمان‌شکنی کردند و حضرت فاطمه زهرا (س) در برابر این پیمان‌شکنی، انصار را به جنگ و جهاد مسلحانه با منافقان فرامی‌خوانند.
تأسیس سقیفه بر پایه زور و تزویر
وی با بیان اینکه جریان سقیفه و حکومت تازه‌تأسیس آن بر پایه زور، تزویر و غصب شکل گرفت، تصریح کرد: غصب سرزمینی حاصل‌خیز و پردرآمد به نام فدک. بنا بر روایاتی که علامه مجلسی نقل می‌کند، درآمد سالانه فدک بیش از ۲۴ هزار دینار بوده و حتی تا ۷۰ هزار دینار نیز ذکر شده است.
استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: چرا حضرت فاطمه زهرا (س) تا این اندازه بر بازپس‌گیری فدک اصرار داشتند؟ به این دلیل که درآمد فدک پشتوانه‌ای نیرومند برای حمایت از نهاد امامت بود. به بیان دیگر، منافقانی که فدک را از حضرت زهرا (س) گرفتند، بدعت زشت محاصره اقتصادی اهل بیت (ع) را بنیاد نهادند. نخستین محاصره ظالمانه اقتصادی علیه اهل بیت (ع) در دوران حکومت منافقان و پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) رخ داد.
وی افزود: قرآن کریم این طرح را به منافقان نسبت می‌دهد: «هُمُ الَّذینَ یَقولونَ لا تُنْفِقوا عَلى مَنْ عِنْدَ رَسولِ اللهِ حَتّى یَنْفَضّوا». قرآن می‌فرماید برنامه آنان این بود که می‌گفتند به اطرافیان پیامبر (ص) رسیدگی مالی نکنید و انفاق نکنید تا پراکنده شوند. کسانی که فدک را به زور از حضرت فاطمه زهرا (س) گرفتند و غصب کردند، در پی تضعیف اهل بیت (ع)، معیشت آنان و نهاد امامت بودند؛ این اقدام، برنامه جبهه منافقان بود.
اعتراف یک عالم سنی به غصب فدک
وی افزود: ابن‌ابی‌الحدید نقل می‌کند که از یکی از استادان مدرسه بغداد پرسیدم: آیا حضرت فاطمه (س) در ادعای فدک راست می‌گفتند یا نه؟ استاد خندید؛ او اهل شوخی و مزاح نبود. سپس گفت: راست می‌گفت. پرسیدم: پس چرا حکومت وقت، فدک را بازپس نداد؟ آن استاد به ابن‌ابی‌الحدید معتزلی گفت: فدک را پس ندادند، زیرا اگر آن روز فدک را به فاطمه زهرا (س) می‌دادند، روز بعد ایشان با پشتوانه‌ای که به دست آورده بود، می‌آمد و می‌گفت: چرا در جایگاه خلافت و امامت نشسته‌ای؟ برخیز و کنار برو؛ اینجا جای علی‌بن‌ابی‌طالب (ع) است.
مروجی طبسی ادامه داد: خلیفه نیز هیچ پاسخ، توجیه یا عذری برای مخالفت با فاطمه زهرا (س) نداشت؛ زیرا فاطمه زهرا مصداق آیه «إِنَّما یُریدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً» بود و نیازی به شاهد نداشت. فاطمه زهرا (س) عین عدالت و مجسمه عدل بود.
وی تأکید کرد: امروز حاکمیت تفکر و جریان سقیفه در برابر رویداد غم‌انگیز غصب سرزمین اسلامی فلسطین، ساکت و منفعل، بلکه بی‌اعتنا، سازشکار و خیانت‌کار است. برای جهان اسلام عملاً ثابت شده است که تنها مکتب فاطمی و منش سیاسی حضرت فاطمه زهرا (س) و فهم، درک، پذیرش و بازگشت به منش و سیره ایشان، می‌تواند سرزمین غصب‌شده فلسطین را از دست صهیونیست‌های غاصب و جنایتکار نجات دهد.
مروجی طبسی تصریح کرد: تنها مکتب فاطمی می‌تواند مردم مظلوم فلسطین را از دست صهیونیست‌های جنایتکار و کودک‌کش آزاد کند؛ نه تفکر سقیفه و نه جریان سقیفه. امروز دولت‌های منطقه را می‌بینیم و می‌پرسیم برای مردم غزه و فلسطین چه کرده‌اند؟ آنان نه‌تنها بی‌اعتنا، ساکت و منفعل‌اند، بلکه خیانت نیز می‌کنند؛ انسان حتی نمی‌خواهد نام برخی از آن‌ها را بر زبان بیاورد. تنها مکتب ولایت امیرالمؤمنین (ع) و انقلاب اسلامی عملاً به دنیا نشان داده که این مکتب ولایت و مکتب فاطمه زهرا (س) است که می‌تواند با ظالم بجنگد، در برابر او تسلیم نشود و در دفاع از مظلوم کوتاهی نکند که همه این‌ها به برکت مکتب حضرت فاطمه زهرا (س) است.
استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: حضرت فاطمه زهرا (س) به کسانی اعتراض کردند که بنیان‌گذار تفرقه بودند؛ اعتراض ایشان به اقدامات تفرقه‌افکنانه و اختلاف‌برانگیز بود. این اعتراض عین وحدت و اتحاد است و هیچ منافاتی با وحدت ندارد.
