مراتب زهد

پرسش :

مراتب زهد چیست؟



پاسخ :

پايين ترينِ مراتب زهد ، بى رغبتى روانى همراه با اجتناب از محرّمات است ؛ امّا بالاترين درجه زهد ، نقطه اى است كه حجاب هاى شناخت ، به كلّى از جلوى ديده دل برداشته مى شوند و سالك به مرتبت يقين واصل مى گردد . با وصول به اين مرتبت است كه باطن دنياى نكوهيده براى زاهد كشف مى شود و در اين هنگام ، انسان نه تنها نسبت به دنيا بى ميل مى گردد ، بلكه به آن نفرت نيز پيدا مى كند ، چنان كه امام على عليه السلام در توصيف پيامبر خدا مى فرمايد :

عُرِضَت عَلَيهِ الدُّنيا فَأَبى أن يَقبَلَها ، وعَلِمَ أنَّ اللّهَ أبغَضَ شَيئا فَأَبغَضَهُ .[۱]دنيا به او پيشنهاد شد؛ امّا از پذيرفتن آن خوددارى كرد ، و دانست كه خدا چه چيزى را دشمن مى دارد؛ او هم آن را دشمن داشت .

امام على عليه السلام نفرت خود از دنياى نكوهيده را با جملاتى مانند :

«  أمَرُّ عَلى فُؤادي مِن حَنظَلَةٍ يَلوكُها ذو سُقمٍ ؛[۲]دنيا در مذاق من ، تلخ تر از حَنظلى است كه شخص بيمار [ ، با كراهت [مى مكد»  و يا  «أهوَنُ في عَيني مِن عُراقِ خِنزيرٍ في يَدِ مَجذومٍ ؛[۳]دنيا در چشم من ، بى ارزش تر از استخوان يك خوك در دست فردى جذامى است» ، بيان نموده است .


[۱]ر. ك : ص ۲۱۸ ح ۱۱۶۵ .

[۲]ر. ك : ج۱ ص۳۴۲ ح۵۱۱ .

[۳]ر. ك : ج۱ ص۳۴۲ ح ۵۱۰ .



پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت