تاريخ: یکشنبه 1395/9/21
پديدآورنده : محمد محمدی ری شهری

510 - خوش‌رفتاری (۳)

خوش‌رفتاری (۳)

وَ ألبِسْنِي زِينَةَ المُتّقينَ في... حُسْنِ السِّيرَةِ‌.[۱]

بحث در یکی از مهم‌ترین مکارم اخلاقی یعنی حُسن سیره یا همان نیکویی رفتار بود. در این باره چند سؤال مطرح است:

سؤال اول این بود که معیار حُسن رفتار چیست؟ گفتیم هر رفتاری که عقل و شرع نیکویی آن را تصدیق کند، رفتار خوبی است.

سؤال دوم این است که بهترین الگو برای حُسن رفتار چیست؟ پاسخ این است که بهترین الگو و بهترین سیره برای الگو قرار دادن که عقل و شرع به بهترین شکل در آن رعایت شده است، سیره رسول گرامی (صلّی الله علیه و آله و سلّم) است. رفتار پیامبر خدا در زمینه‌های مختلف فردی، اجتماعی، سیاسی و اخلاقی بهترین الگوست؛ و از دو نظر آشنایی با این سیره اهمیت دارد: یکی به جهت ارزش معرفتی و دیگری به لحاظ ارزش تربیتی.

رفتار پیامبر در کنار سخنان آن حضرت یکی از منابع مهم و معتبر معارف اسلامی است. همان طور که گفتار پیامبر حجّت است، رفتار او نیز حجّت است و قرآن کریم با صراحت مسلمانان را به پیروی از سیره ایشان دعوت می‌کند:

﴿لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ﴾[۲]

بی‌گمان برای شما در رفتار رسول خدا نمونه‌ای نیکوست.

از سوی دیگر، یکی از راه‌های اساسی و بنیادین تربیت و رشد شخصیت، آشنایی با سبْک زندگی فرزانگان و نخبگان است؛ و پیامبر خدا در صدر انسان‌های حکیم و فرزانه قرار دارد. بنا بر این، سیره و رفتار ایشان بالاترین ارزش تربیتی را دارد، چه اینکه از خود ایشان چنین نقل شده است:

خَيرُ السُّنَنِ‌ سُنَّةُ محمّدٍ.[۳]

بهترين سنّتها، سنّت محمّد است.

امیر المؤمنین (علیه السّلام) هم در نهج البلاغه می‌فرماید:

لَقَد كانَ فى رَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله كافٍ‌ لَكَ‌ فِى‌ الاسوَةِ.[۴]

قطعاً براى تو در پيامبر خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم)، الگويى بسنده است.


[۱]الصحيفة السجّاديّة، الدعاء۲۰.

  • 510 - خوش‌رفتاری (۳) (دانلود)