عنوان کتاب : سیره حکومتی پیامبر اسلام(ص)
پديدآورنده : حسین جوان مهر
محل نشر : رشت
ناشر : کتاب مبین
نوبت چاپ : اول
تاریخ انتشار : 1383ش
تعداد جلد : 2
تعداد صفحه : 240+296
قطع : رقعی
زبان : فارسی
جستجو در Lib.ir

سیره حکومتی پیامبر اسلام(ص)

سیره نبوی، بخشی از سنّت پیامبر اکرم(ص) است که پس از قرآن کریم، دومین منبع شناخت آموزه های اسلامی به شمار می رود. کتاب یاد شده از جدیدترین آثاری است که با پرداختن به موضوع سیره نبوی، در دو جلد چاپ شده است. جلد نخست به رفتارشناسی پیامبر با مردم و جلد دیگر به رفتارشناسی پیامبر با مخالفان داخلی (منافقان) می پردازد.

جلد نخست پس از پیش گفتار، دو فصل با عنوان های «نگاهی به سیره نبوی» و «رفتارشناسی پیامبر با مردم» دارد. نویسنده در فصل اول، پس از بررسی لغوی و اصطلاحی «سنّت» و «سیره» و وجه شباهت و اختلاف آن دو به شرح دو مفهوم «سیره» و «شرح حال» می پردازد و بیان می کند که اثر خود را در مفهوم «سیره» به معنای روش و چگونگی رفتار پیامبر سامان داده است. حجیت سیره نبوی که به وسیله قرآن، حدیث، اجماع و عقل اثبات می شود و اهمیت سیره نبوی، از دیگر موضوع های این فصل است. نویسنده در فصل دوم، با عنوان «رفتارشناسی پیامبر با مردم»، به بررسی ویژگی ها و مبانی سیره اجتماعی و حکومتی پیامبر اعظم(ص) پرداخته است. به نظر نویسنده، اگر سیره نبوی به دو بخش کلی «سیره فردی» و «سیره اجتماعی» تقسیم شود، بخش نخست به شیوه زندگانی شخصی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در ارتباط با خود و خداوند می پردازد و بخش دوم به زندگانی اجتماعی آن حضرت و مناسبات ایشان با مردم مربوط می شود که شامل سیره خانوادگی، مدیریتی، نظامی و حکومتی خواهد بود. نویسنده در ادامه به شرح برخی ویژگی های اخلاقی رسول خدا(ص) می پردازد و از آنها با عنوان «مبانی سیره اجتماعی و حکومتی پیامبر» یاد می کند. این ویژگی ها عبارتند از: عطوفت و مهربانی، تواضع و فروتنی، حلم و بردباری، عفو و گذشت، احترام به شخصیت دیگران، مشورت، اصل مساوات و برابری، عدالت و انصاف، قانون مداری و اجرای حدود الهی، آزادی، مدارا و تسامح. نویسنده هنگام تبیین این ویژگی ها در برخی موارد، به شبهه های خاورشناسان و بعضی غرض ورزان نیز پاسخ می دهد.

«رفتارشناسی پیامبر با مخالفان داخلی (منافقان) در قرآن و سیره»، موضوعی است که نویسنده در جلد دوم درباره آن به بحث پرداخته است. این جلد در سه فصل سامان یافته است. در فصل نخست، موضوع «رفتارشناسی منافقان» و در فصل دوم، «پیامبر و جریان نفاق در صدر اسلام» بررسی می شود. فصل های اول و دوم، در حقیقت، مقدمه بحث اصلی به شمار می روند که در فصل سوم مطرح شده است. برخی موضوع های جلد دوم عبارتند از: تعریفی از دانش رفتارشناسی، انواع رفتار، نفاق و منافق در لغت و اصطلاح، تعریف شخصیت، شخصیت منافقان از دیدگاه روان شناختی، انواع رفتارشناسی منافقان، ریشه های پیدایش نفاق در صدر اسلام، تقسیم نفاق به نظری و عملی، شیوه برخورد خداوند با منافقان در قرآن، برخی از شیوه های برخورد پیامبر با منافقان.