امام صادق علیه السلام
المُنتَظِرُ لِلثّاني عَشَرَ كَالشّاهِرِ سَيفَهُ بَينَ يَدَي رَسولِ اللّهِ يَذُبُّ عَنهُ ؛
منتظر ظهور امام دوازدهم مانند كسى است كه در ركاب پيامبر خدا شمشير كشيده است و از ايشان دفاع مى كند .
كمال الدّين ، ص ۶۴۷
چکیده : موضوع و هدف این نوشته خُرد، گردآوری هنجارهای حدیثپژوهی و نگریستن از زاویه اخلاق به پژوهشهای حدیثی است. در این نوشته کوشش شده با تفاوت نهادن میان اخلاق پژوهش و روش پژوهش، از میان مباحث کلی اخلاق پژوهش، آنچه را ...
نویسنده :
چکیده : یکی از روایاتی که صاحبنظران عرصه علوم قرآن، فقها، مفسران و قرائت در منابع خود به آن استناد نمودهاند، روایت «إِقْرَأْ کَمَا یَقْرَأُ النَّاسُ» است که نزد بسیاری از اندیشمندان صحت سند و متن آن پذیرفتهشده است؛ اما برخی سند ...
چکیده : از مهمترین ادلۀ مورد استناد طرفداران حجیت اجتهادات صحابه، سنت است. پژوهش حاضر در پی تبیین میزان اعتبار و ارزش این دلیل، در اثبات حجیت مذکور است. مهمترین روایات مورد استناد مثبتین حجیت اقوال صحابه، سه حدیث "اصحابی کالنجوم"، "سنت ...
چکیده : پیوند ناگسستنی حدیث و تاریخ، زمینهساز کارایی هر یک در سنجش دیگری به شمار میآید. در این راستا، کاوشهای حدیثپژوهان و تاریخپژوهان، دربردارنده گزارههای ناهمسازی در ترسیم هویت معاویه، نخستین حاکم اموی است. در پژوهش حاضر با رویکرد نشانهشناسی اجتماعی، ...
چکیده : احادیث بیشماری در جوامع روایی و تفسیری وجود دارد که با صراحت، نسخه درمان برخی یا تمام بیماریها را قرائت سوره یا آیه قرآن میدانند. مسلمانان از دیرباز با توجه به اعتقادشان به قرآن، به قرائت برخی سورهها و آیات ...
چکیده : در مصادر روایی اهل سنت، روایتی مبنی بر جدل امام علی (ع) با پیامبر (ص) نقل شده است. بنا بر مضمون روایت، پیامبر (ص) قصد بیدار کردن امام علی (ع) را برای نماز شب داشتند؛ امّا با پاسخ جبرگرایانه امام ...
چکیده : نهج البلاغه در بردارنده نکات ارزشمندی از وصف زیباییهای عالم از جمله رنگها و معانی آنها است. مسئله این تحقیق واکاوی فرازهای نهج البلاغه و رویکردهای مختلف درباره رنگ است. این تحقیق با هدف تبیین رنگها و معانی آن، پرسشها ...
چکیده : ابنقولویه از محدثان قمی در سدۀ چهارم بوده که سالهای پایانی عمر خود را در بغداد سپری کرده است و محدثان و عالمان بزرگی همچون غضائری و شیخ مفید از او بهره بردهاند؛ اما اکنون از آثار و آراء وی ...
چکیده : سنّت نبوی، یکی از مبانی مهم شرع مقدس اسلام و پاسداری از آن بر همگان بایسته است؛ اما در پارهای از دوران، برخی مکاتب فکری اسلامی در اعتبار احادیث نبوی تشکیک کردهاند. «قرآنیون شبۀ قاره» یکی از فِرقی است که ...
چکیده : ابوحاتم سجستانی (م255ق)، یکی از دانشمندان مسلمان ایرانی و از پیشوایان لغت در قرن سوم هجری است که نقش بسزایی در پیشبرد علوم قرآنی داشت. بیشترین تخصص وی در علوم قرآنی، قرائت بود که در آن اختیار تام داشت. در ...
چکیده : مکتب ساختارگرایی از جمله دانش های مربوط به نشانه شناختی است که به تحلیل محتوای متون(از جمله متون مقدس) و به ویژه بررسی و تحلیل عناصر داستان ها و قصه ها می پردازد. شیواترین ابزار بیان و انتقال مفاهیم و ...
چکیده : درکتاب علل الشرایع روایتی به نقل از امام صادق (ع) وارد شده با این مضمون که «خداوند عز و جل موجودى را مبغوضتر از احمق نیافریده زیرا محبوبترین اشیاء که عقل باشد را از او گرفته است..» درظاهر حدیث، منافاتی وجود ...
چکیده : کتاب تحفالعقول عن آلالرسول (ص) اثر حسنبنشعبه حرانی دربردارنده روایات طوال و قصار رسول خدا (ص) تا امام حسن عسکری (ع) است که مشخصه اصلی آنها ارسال در سند است. افزون بر ارسال اسانید، مطابق تصریح مؤلف، جملات حکیمانه همسنخ ...
چکیده : محمدبن علی طرازی از شخصیتهای امامی نیمه اول قرن پنجم در عراق است. جد و پدر او «ابوبکر محمدبن محمد» و «ابوالحسن علیبن محمد طرازی»، از دانشمندان صاحبعنوان در منابع تراجم نگاری سنی هستند که ابتدا در بغداد و بعدها ...
چکیده : شناخت محیط و عوامل جغرافیایی شهر بصره و تأثیر آن ها در اخلاق و رفتار مردم، در کنار آگاهی از سایر عوامل فردی و اجتماعی مردمان این شهر در عصر امام علی(ع) می تواند اسباب انحراف بصریان در بیعت ...
چکیده : با توجه به جايگاه والای حديث و نقش آن در معارف مختلف اسلامی، اطمينان از انتساب آن به معصوم امر لازم و ضروری است. به همين دليل دانش «نقد حديث» از ديرباز مورد توجه محدثان بوده است. اين اعتبارسنجی با ...
چکیده : مدیران اسلامی به مدد ارزشهای الهی و انسانی، استراتژیهای خود را ترسیم میکنند و در حقیقت، ارزشهای الهی و انسانی، جهتدهندۀ عملکرد مدیران اسلامی هستند. مطالعۀ حاضر با هدف واکاوی مؤلفههای مدیریتی، مبتنی بر رویکرد نظریۀ داده بنیاد با استناد ...
چکیده : نسبت کاستی ایمان به زنان در خطبه هشتاد نهج البلاغه، به ظاهر حکایت از نقص استعدادی زنان در رسیدن به کمال دارد. خصوصا آنکه کاستی ایمان آنها به کناره گیری از نماز در هنگام عادت ماهانه مستند شده است. از ...
چکیده : ابوبصیر لیث بن بختری از راویان امامان باقر و صادق (ع) است. غالب رجالیان متقدم درباره توثیق صریح ابوبصیر مرادی سکوت کردهاند. در این میان دیدگاه ابن غضائری متفاوت از دیگران است؛ او ضمن گزارش رنجش و کدورت خاطر امام ...
چکیده : حدیث به عنوان یکی از منابع معارف اسلامی در سیر تاریخی خویش، متحمّل آسیبهایی شده که در اعتبار آن اثرگذار است. ارزیابی روایات از حیث سند، منبع، متن و محتوا، برای مقابله با این آفتها و تامین اعتبار متون حدیثی ...
چکیده : در غالب کتب روایی قدما، مؤلف ذیل هر باب، به ذکر احادیث اکتفا کرده است از این رو کشف دیدگاه مؤلف و شیوه های گزینش این روایات، دشوار است. مسئله «خمس» که در قرآن کریم و روایات فریقین، بدان اشاره ...
چکیده : آیۀ 72 سورۀ احزاب از مشکلترین آیات قرآن است که مفسران در فرازهای مختلف آن دارای آرای مختلفی هستند. از جمله فرازهای این آیه، عبارت "إِنَّهُ کانَ ظَلُوماً جَهُولا" است که دیدگاههای مختلف مفسران را به دنبال داشته و به ...
چکیده : ابن ابی الحدید معاویه را به کفر و الحاد متهم کرده و با ذکر شواهدی نشان می دهد که او به نبوت پیامبر اسلام(ص) هیچ باوری نداشته است و معتقد است که او با استخدام گروهی از منافقین و دین ...
چکیده : حماسة بیمانند عاشورا از همان نخستین روزهای اتفاق، چون خورشیدی برآمده، لحظه لحظه بر نورانیتش افزوده شد؛ هر چند سمتوسویی که دشمنان برای آن ترسیم کرده بودند خاموش کردن یا بی فروغ کردن این نور الهی بود؛ اما خداوند خواست ...
چکیده : مقتل الحسین (ع) موجود در بحارالأنوار علیرغم اینکه در غالب گزارشها با گزارشِ ابومخنف موجود در کتاب شیخ مفید یکی است، اما مؤلف کوشیده نسبت به گردآوری روایاتی دیگر از مقاتل روایی روی آورَد. این مقتل ضمن دربرداشتن اخبار متفرد ...
چکیده : نجاشی از رجال شناسان ممتاز و برجسته شیعه وثاقت عبدالله بن قاسم حضرمی را بنابر دلایل سه گانه غالی بودن، روایتگر غالیان و کذاب بودن رد کرده است . سه اتهامی که از نظر نجاشی جایی برای اعتماد کردن به ...
چکیده : امامان معصوم علیهم السلام مفسران حقیقی قرآن کریم به شمار میروند که جایگاه و نقش محوری در تبیین، ترویج و گسترش فرهنگ قرآنى و آموزههای آن دارند. از آنجا که فهم معانی آیات به عوامل مختلفی از جمله توجه به ...
چکیده : ایمان گمشده بشر و امری قلبی است که فراتر از یک عقیده، در مسیری طولانی و عملی، همراه با ضوابطی معین شکل میگیرد. تحلیل روایی «اثرگذاری متقابل ایمان و روابط اجتماعی»، گویای این است که در مسیر شکلگیری ایمان، شتابدهندههای ...
چکیده : تناسب میان آیات یک سوره بر مبنای غرض واحد، از ابعاد علم تناسب است. با توجه به این که سورۀ نازعات نخست با قسمهای مؤکدی به فرشتگان شروع میشود، سپس به قسمتی از مناظر هولانگیز قیامت اشاره مینماید و در ...
چکیده : هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی عوامل، موانع و راهکارهای مدیریتی مؤثر در تحقق انضباط اجتماعی بر مبنای آموزه های تربیتی امام علی (ع)می باشد که با روش تحلیلی و استنتاجی انجام شده است. در این تحقیق پیش از پرداختن به هدف ...