امام کاظم علیه السلام
عن الحَسَنِ بنِ مُحَمَّدِ بنِ يَحيَى العَلَويِّ، حَدَّثَني جَدّي: كانَ موسَى بنُ جَعفَرٍ... سَخيّا كَريما، وَكانَ يَبلُغُهُ عَنِ الرَّجلِ أنَّهُ يُؤذيهِ فَيَبعَثُ إلَيهِ بِصُرَّةٍ فيها ألفَ دينارٍ.
ـ به نقل از حسن بن محمّد بن يحيى علوى ـ: جدّم برايم نقل كرد كه: موسى بن جعفر، انسانى با سخاوت و بزرگوار بود. هرگاه مىشنيد كسى حرفهاى آزار دهندهاى درباره او گفته است [به جاى تلافى] هميانى پر از هزار دينار برايش مىفرستاد .
تاريخ بغداد : ج13ص27
چکیده : نظرگاه فقیه را در مهمترین مسائل رجالی همچون راوی شناسی، کتاب شناسی رجالی، قواعد رجالی در توثیقات عام و خاص، سند شناسی و نکات رجالی می توان نظریه رجالی وی دانست. پژوهش حاضر با هدف دستیابی به نظریه رجالی آیت ...
نویسنده :
چکیده : احادیث بسیاری پیرامون اثبات یا نفی رؤیت خداوند درجوامع حدیثی فریقین روایت شده است که دالّ بر اهمیت این موضوع است. مطابق حدیثی منسوب به پیامبر (ص)، رؤیت خداوند توسط مؤمنان در قیامت امری حتمی است. براین اساس، یکی از ...
چکیده : زبانشناسی شناختگرا از روشهای معنیشناسی جدید بوده که به مطالعه علمی زبان میپردازد. در این رویکرد، بافتزبانی بهعنوان ابزار شناختی زمینه را برای تسری معانی یک واژه به حوزههای مختلف فراهم میکند. «مقولهبندی» که از آن به «طبقهبندی» نیز یاد ...
چکیده : مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به نقش، جایگاه و حدود عقل و نقل در شرح روایات توحیدی اصول کافی در سخنان علامه مجلسی و عملکرد او در استفاده از این دو منبع فهم دین میپردازد. روش وی در این ...
چکیده : ماجرای شعرخوانیِ امام هادی علیهالسلام در مجلس متوکل را برخی محدثان و مورخان گزارش کردهاند. مقاله پیشِرو در پی آن است که با ارائه قراین و شواهدی نشان دهد کسی که در مجلس متوکل شعر خوانده، امام علی بن محمد ...
چکیده : هدف این پژوهش، بررسی محتوایی آثار حدیثی و کلامی شیخ صدوق با تمرکز بر مؤلفههای عقلگرایی در اندیشه و روش وی است. شیخ صدوق به عنوان یکی از برجستهترین محدثان و متکلمان شیعه در قرن چهارم هجری، در آثار خود ...
چکیده : «عاقّ والدین» ترکیبی است که در احادیث اسلامی مذموم دانسته شده است. تفاوت دستور زبان فارسی و عربی و جایگاه والای والدین، سبب رواجِ کاربرد مستقیم این ترکیب در فارسی، به صورت اضافه معنوی به تقدیر لام و به معنای ...
چکیده : در منابع روایی شیعه و اهلسنت، گزارشی به نقل از پیامبر(ص) با این مضمون آمده است که: «امتی که من اولین و عیسی(ع) آخرین آن باشد، هلاک نمیشود». گونه دیگری از این گزاره، نام مهدی(ع) را نیز به عنوان اوسط ...
چکیده : در این نوشتار، سعی بر آن است نسبت و تعامل باطن و حقیقت وجود فاطمه زهرا علیهاالسلام با حقیقت وجود و باطن «لیلة القدر» مقایسه شود و در محورهای «تعیّن و تعیین اصل وجود» و «هندسه خلقت و شریعت»، بر ...
چکیده : در كتاب كمال الدين و تمام النعمة (باب ۲۸) از محدث جليل القدر «ابو جعفر محمد بن على بن حسن بن بابويه قمى» مشهور به شيخ صدوق (م.۳۸۱هـ) رواياتى درباره لوح حضرت زهرا(س) آمده است كه در آن لوح به ...
چکیده : روش تربيتى به معناى فنون و شيوه هايى است كه اهداف تربيت را به ثمر مى رساند. روش هاى تربيتى فرزندپرورى، فنونى در جهت پرورش و استحكام بخشى شخصيت كودك مى باشد و در هر رويكرد، به واسطه اصول و ...
چکیده : امامت و ولايت در اسلام، از پايه هاى اصلى اعتقاد و زيربناى زندگى سياسى، اجتماعى و فرهنگى به شمار مى آيد. اما ولايت در باور شيعه از جايگاهى خاص و رفيع برخوردار است تا جايى كه از نماز، روزه، حج، ...
چکیده : در روايات بسياری، ائمه اطهار محدث معرفی شدهاند. اين وصف منحصر به ايشان نيست، بلکه در رواياتی حضرت فاطمه زهرا نيز دارای اين فضيلت شناخته شده اند؛ مجموعه اين گفت وگوها در مصحف فاطمه گرد آمده و در ...
چکیده : فاطمه عليهاالسلام يكى از چهارده مطهّر مورد نظر در آيه شريفه 33 سوره احزاب است كه بر اساس اصطلاح محدثان، قول و فعل و تقرير آن حضرت عليهاالسلام ، حديث محسوب مىشود. گرچه پس از رحلت رسول اللّه صلى الله عليه ...
چکیده : نوشتار حاضر با روش تحليلي- توصيفي، قرآنشناسي حضرت فاطمه سلام الله عليها را در سه حوزه مطرح كرده كه عبارتند از: معرفي قرآن از حيث ماهيت و چيستي (شناخت برون متني) ؛ معرفي جايگاه قرآن از حيث مصدريت براي پالايش ...
چکیده : مصحف فاطمه(س)، سرچشمه جوشان معنويت و دانشها كه از طريق وحى بر او نازل گشته مانند قبر مطهرش رازى است كه در پرده مانده و در اختيار ما خاكيان نيست. به راستى مصحف فاطمه(س) چيست؟ چه زمانى به وجود آمد؟ ...
چکیده : جایگاه ویژه و گستردگی فضایل حضرت فاطمه زهرا(س) در قرآن و احادیث بسیار چشمگیر است. این مقاله با تبیین، تحلیل و نقد دیدگاه های دانشمندان اهل تسنن و شیعه در زمینه حدیث «فاطمه بضعه منی» که به صورت های گوناگون ...
چکیده : عصمت منحصر به پیغمبران و امامان معصوم نیست. معصومان به خاطر تاییدات الهی و اعمال پاک خویش چنان هستند که در عین داشتن قدرت و اختیار برای گناه کردن به سراغ گناه نمی روند با اینکه نه اجباری در این ...
چکیده : فشارهای اجتماعی ناسالم از جمله مسائل مبتلابه انسان هستند که بر اعتقادات، رفتارها و تصمیم گیری های اخلاقی اثر گذار می باشند. نحوه مواجهه با این فشارها در منابع دینی و روایات مورد توجه قرار گرفته است که یکی از ...
چکیده : حدیث از عصر صدور تاکنون در فراز و نشیب های تاریخ، تحولاتی در سند و متن به خود دیده است. پدیدههایی همچون تصحیف ها، تقطیع ها، افتادگی ها، گزارش های متفاوت سند و متن در منابع و ... شناسایی هویت ...
چکیده : اعتبارسنجی روایات به روش متاخران بر پایهی توثیقات خاص و عام استوار است. یکی از این توثیقات عمومی «افتاء و عمل به روایات راوی» یا به تعبیری «تلقی به قبول روایات راوی» است. هدف این نوشته بررسی دیدگاه آیتالله خویی ...
چکیده : مقتلالحسین(ع)خوارزمی در زمره مقاتل تاریخی ـ روایی قرن پنجم و ششم هجریاست که بهدلیل مذهب نویسنده، محتوای روایات عاشورایی و تأثیر بر کتب روایی دوران پس از خود قابل توجهاست. بخشی از گزارشی که خوارزمی از نهضت حسینی نمایانده، برخاسته ...
چکیده : بازسازی کتب مفقود حدیثی شیعه، اگرچه با اتخاذ الگویی نظاممند، در اغلب موارد به محتوای یک اثر حدیثیِ مفقود منجر میشود، اما گاه به رغم پیادهسازی همه مراحل بازسازی، ممکن است ابهام در نقش تألیفی یا انتقالی مؤلِّف، یا ابهام ...
چکیده : مناجات شعبانیه از مهمترین ادعیه شیعه است که محدث قمی در مفاتیح الجنان آن را تا حد امکان تصحیح و گزارش کرده است. اما گزارش وی از برخی خطاها در متن و ضبط حرکات برخی از کلمات مصون نمانده و ...
چکیده : راهبردهای کتمان؛ چون تقیه، توریه و عدم اذاعه در حدیث امامیه در نگاه اولیه با اصول همکاری زبانی که اولین بار گرایس مطرح کرد متعارض به نظر میآید. این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی تلاش کرده تا با تبیین راهبردهای ...
چکیده : در این مقاله مولف سعی دارد تا با ورود به فضای سیاسی حاکم بر اولین حکومت اسلامی، در قالب ساختار و واژگان علوم سیاسی، دیپلماسی حکومت پیامبر(ص) را بررسی کند. برای این منظور پس از نقد تعاریف موجود از دیپلماسی ...
چکیده : خلق نيكو مهمترين چيزى است كه مصلحان و پيامبران به آن نياز دارند. حسن خلق با فضيلتترين صفات پيامبران و شريفترين اعمال صديقان است. از همين روى، در آيات چندى از قرآن كريم، خلق پيامبر (ص) مورد ثنا و ستايش ...
چکیده : بشر در رفتار فردى و اجتماعى خود، هميشه از الگوهايى پيروى مى كند. اين الگوها گاه به دليل برخوردارى از ويژگى هايى ارزنده مى توانند راهنماى خوبى فراروى زندگى انسان ها باشند. اما در اين ميان، گاهى برخى افراد به ...
چکیده : تمدّن اسلامى از زوايا و ابعاد گوناگون مورد توجه انديشمندان واقع شده و كتاب ها و مقالات متعدّد و متنوّعى در اين زمينه به رشته تحرير درآمده است. ولى آنچه در اين ميان مورد غفلت و بى مهرى واقع شده، ...
چکیده : بى ترديد، رسالت حقيقى انبياى عظام(عليهم السلام) بر اين اصل استوار بوده است كه «عبوديت» در برابر حق تعالى را، كه حاكميت اصيل و بالذات در گستره تكوين و تشريع از آن اوست، در وجود انسان ها نهادينه نمايند و ...
