امام سجاد علیه السلام
...هَدَيتَنا لِدينِكَ الَّذِي اصطَفَيتَ، ومِلَّتِكَ الَّتِي ارتَضَيتَ، وسَبيلِكَ الَّذي سَهَّلتَ، وبَصَّرتَنَا الزُّلفَةَ لَدَيكَ، وَالوُصولَ إلى كَرامَتِكَ.
ما را به دين برگزيده خودت و آيين پسنديده خويش و راهى كه هموار ساختى، رهنمون گشتى و براى راهى كه ما را مقرَّب تو سازد و به كرامتت برساند، بينايمان ساختى.
الصحيفة السجّاديّة : ص 171 الدعاء 45
چکیده : یکی از راههای رسیدن جوامع به مفهوم اصلی سلامت، برخورداری از سلامت معنوی است. سلامت معنوی قادر است فرد را در برابر بسیاری از بیماریها و مشکلات روانی مصون نگه داشته و امنیت و آرامش روحی و روانی را به ...
نویسنده :
چکیده : نگرش جامعگرایانه در تفسیر قرآن و کشف شبکه معنایی آیات در گرو بهرهگیری از روشهای سنتی و رهاورد دانشهای نوینی همچون هرمنوتیک است؛ در دانش هرمنوتیک بیش از همه، دو مقوله دور هرمنوتیکی (به علت نقش آن در فهم متن) ...
چکیده : با نگرشی به مباحث قابل طرح درباره صحابی از قبیل عدالت، تعداد، دستهبندی ها و ارتداد می توان دریافت که منشأ اصلی بسیاری از نزاع ها اختلاف در تحدید مفهومی اصطلاح صحابی است. در این مقاله دیدگاه اصحاب حدیث در ...
چکیده : امربهمعروف و نهی از منکر از احکام واجب و جزء وظایف مسلمانان است؛ با این وجود، دلایل متعددی مانع اجرای این فریضهی الهی، در بسیاری از زمینهها میشود. در بین شیوههای امربهمعروف و نهی از منکر، روشهایی که منجر به ...
چکیده : این نوشتار، جستاری است درباره «نظامسازی» در اندیشه تفسیری رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، که یکی از ارکان و مبانی عملی «دکترین انتظار» در دیدگاه ایشان است. در نگاه تفسیری آیتالله خامنهای، روش انبیا در تحقق هدف دین، ...
چکیده : نگاه معناشناختی به متن و تحلیل معنایی واژگان آن، یکی از راه های دستیابی به دقایق معنا و پی بردن به مقصود اصلی گوینده است. این نوع نگاه، به طور خاص در یک متن دینی مانند قرآن که از سطوح ...
چکیده : بر پایه اندیشه شیعه، فعل معصوم یکی از منابع استنباط آموزه های دینی است که به دلیل عدم شناخت ابعاد کارآمدی آن و نیز گرایش حداکثری به سنت قولی، آنچنانکه باید مورد توجه قرار نگرفته است. یکی از راه های ...
چکیده : آیۀ 69 سورۀ احزاب مؤمنان را از تکرار آنچه موجب آزار موسی میشد، نهی میکند: «یا أَیهَّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لَا تَکُونُواْ کاَلَّذِینَ ءَاذَوْاْ مُوسىَ فَبرَّأَهُ اللَّهُ مِمَّا قَالُواْ وَ کاَنَ عِندَ اللَّهِ وَجِیهًا» با این حال آیه تصریحی راجع به ...
چکیده : دولت بهعنوان یک نهاد سیاستگذار نقش بسیار بارزی در تحقق اهداف اقتصادی دارد. در هنگام سیاستگذاری رهیافتهای متعددی توسط دولتها مبنای حرکت قرار میگیرد .اما دولت اسلامی لازم است رهیافت مبتنی بر عدالت را در حرکت خود مدنظر قرار دهد. ...
چکیده : با بررسی در پیشینه اصطلاح «الخلفاء الراشدون» در منابع اهل سنت و شیعه این مطلب دریافت می گردد که این اصطلاح، در منابع سنی از وجهه بیشتری برخوردار است، به عبارتی نمود آن در میان دانشیان و عالمان اهل سنت ...
چکیده : ریشهشناسی ارتباطی تنگاتنگ با آگاهی از تحولات تاریخی یک زبان دارد، چراکه بعدازاین تحولات زبانی، واژگان دستخوش تغییراتی شده که فهم صحیح معانی آنها منوط به شناخت این تحولات خواهد بود. این نکته که در همهی زبانها ازجمله زبان ...
چکیده : الگوگزینی از سیره معصومان(ع) در همه ابعاد در طول تاریخ مورد توجه مسلمانان بوده است، ولی برخی از ابعاد سیره از جمله سیره سیاسی و اجتماعی آنان خالی از ابهامات و اشکالات ظاهری نیست. از این رو، باید برای ابهام ...
چکیده : بررسی روششناسی تفسیر موضوعی، نقش بسزایی در تعیین اقسام آن دارد. این پرسش که تفسیر موضوعی در بررسی تطبیقی با چه روششناسیهایی قرار میگیرد و بر مبنای آن دارای چه ویژگیهایی است، محور این پژوهش قرارگرفته است. بر این اساس، ...
چکیده : برای تولید علم در هر یک از رشته های علوم انسانی ویژگیهای انسان، ظرفیتهای خاص او و عوامل تکامل و انحطاطش باید روشن شود. اینها همه میتواند در نوع، کیفیت و نتایج علوم انسانی اثرگذار باشد. به همین دلیل مبانی ...
چکیده : کتاب «الکافی» کهنترین جامع حدیثی در میان کتب اربعه است. تألیف این کتاب در ایام غیبت صغری بوده و محدث عالیقدری چون کلینی، بیش از بیست سال برای تألیف آن زمان صرف کرده است. از این رو، از آغاز تألیف، ...
چکیده : ماده عزم حامل مفهومی کلیدی در تاریخ فرهنگ اسلامی است که کاربردهای آن در 9 آیه از قرآن کریم، در حیطههای مختلف عقاید، اخلاق، احکام و اندیشه سیاسی اثر گذارده است؛ این در حالی است که در تفاسیر و ترجمههای ...
چکیده : دعائم الاسلام نام مجموعهای است حدیثی که مؤلف آن ابوحنیفه نعمان بن محمد از دانشمندان قرن چهارم است. از ویژگیهای کتاب دعائم الاسلام اشتمال آن بر نقل بعضی منفردات خصوصاً در حوزه فقه است که در سایر مجامع حدیثی مانند ...
چکیده : جریان سلفی - تکفیری وهابیت فرقهای از فرق اهل سنت است. شکلگیری این فرقه با اندیشههای احمد بن حنبل نظاممند و با ابنتیمیه و محمد بن عبدالوهاب به تکامل رسید. این فرقه با برداشتی سطحی از قرآن موجب فتنه های ...
چکیده : ضرب القرآن و تفسیر به رأی دو اصطلاحی است که در احادیث شیعه و سنی با عبارات مختلف به کار رفته است. دقت در مضمون این احادیث خبر از ارتباط این دو مفهوم با یکدیگر دارد. از دیدگاه دانشمندان فریقین، ...
چکیده : بررسی تحولات صورت گرفته در خصوص گسترش قرائات در بومهای مختلف و شیوع اختلافات و کثرت قُراء مشهوری که قرائتی خاص بدانها منتسب است، نشان میدهد که جریانهای تاریخی ـ فرهنگی مهمی زمینهساز این اختلافات بوده و در پژوهشهای قرآنی ...
چکیده : یکی از مهمترین جوامع رجالی معاصر، قاموس الرجال تألیف محمد تقی شوشتری است. این کتاب رجالی، در واقع نقدی بر کتاب رجالی تنقیح المقال تألیف مامقانی است. اگرچه قاموس الرجال با نگاه به کتاب مذکور و در نقد آن تدوین ...
چکیده : شناخت قرائت صحیح قرآن کریم از میان قرائتهای مختلف نه تنها به عنوان یک بحث نظری در علوم قرآنی، بلکه به عنوان یکی از مبانی تفسیر قرآن کریم دارای اهمیت است. در میان رویکردهای متفاوتی که نسبت به قرائتهای مختلف ...
چکیده : از شایسته ترین کارها، برآوردن نیازهای نیازمندان است. اما یکی از بایستههای پژوهشی، بررسی اولویتها در انفاق است. برای مثال بین افراد فقیر خویشاوند و افراد فقیرتر غیر خویشاوند اولویت با کدام است؟ آیا ملاک در اولویت انفاق، شدت نیاز ...
چکیده : فقه اللغة واژگان قرآن بر خلاف برخی از شاخههای علوم قرآنی در همان پارادایم سنتی خود تنفس میکند. حتا واژگان دخیل آرتور جفری نیز نتوانست واکنشی که تاریخ قرآن نولدکه یا مذاهب تفسیری گلدزیهر ایجاد کردند، در پی داشته باشد. ...
چکیده : رهیافت تاریخی در کنار شناخت بسترهای مختلف جامعه، عهدهدار نمایاندن فرازها و فرودهاست. دستیابی به سیر تطور یک اندیشه و درک بهتر از خاستگاه و دوران آغازین شکلگیری آن، منوط به تحلیل گفتمانهای مکشوف از دادههای تاریخی برجایمانده در آن ...
چکیده : هر زبانی قبل از هر چیز از واژگان تشکیل شدهاند و واژگان از مهم ترین عناصر انتقال معنا میباشند و در انتقال این معنا نیز از تنوع و سطوح مختلفی برخوردارند. واژگان قرآنی نیز از این امر مستثنا نیستند، لذا ...
چکیده : مسأله اهانت به اولیاء الهی و تکرار چندین باره این امر یکی از مسائل مبتلا به کنونی جوامع اسلامی است. متن حاضر تلاش میکند تا با بررسی احادیث و روایات تاریخی، روش معصومان(ع) در مقابله با اهانتها را بیان کند. ...
چکیده : آیه 28 سوره توبه مهمترین مستمسک حکم منع ورود مشرکان به مساجد و اماکن مقدس از سوی مفسران و فقیهان بوده است. برخی فقیهان دلایل دیگری در اقامۀ این حکم نیز ارائه کردند که از سوی گروه دیگری از ایشان ...
چکیده : تحقق یک مطالعۀ میان رشته ای صحیح در گرو ایجاد همسنخی و مجانست میان رشته های درگیر در آن است. ایجادِ سه گونه همسنخی برای چنین مطالعاتی ضروری است: همسنخی از جهتِ روش، زبان و مبانی معرفتشناختی. ایجاد همسنخی در ...
چکیده : اختلاف قرائات قرآنی در برخی از آیات الاحکام، باعث اختلاف در برداشت و فهم مفسران و فقها شده است. در این مقاله با توجه به اهمیت بحث ربا در جامعه و مذمت و نهی از آن در اقتصاد اسلامی، به ...
