18698

حديث گرده افشانی درختان خرما (تأبير النخل) در برخی منابع حديثی نقل شده و به پيامبر(صلی الله عليه و آله و سلم) نسبت داد كه از گرده افشانی درخت خرمای نر بر خرمای ماده منع كرد و موجب زيان مردم شد. اين حديث از سوی ...

 14082

ثبت تاريخ‌های ولادت و وفات ائمه(ع) يكی از قديمی ترين كارهايی است كه مورخان اسلامی بدان پرداخته‌اند و كتاب‌هايی نيز در اين موضوع به رشته تحرير در آورده‌اند، اما با وجود توجه فراوان به اين تاريخ‌ها، اختلافات بسياری در ثبت و ضبط آنها به چشم ...

 5553

در اين نوشتار تلاش شده تا نمونه‌هايی از كاربرد احاديث در پژوهش‌های حوزه دين و فرهنگ ايرانی نمايانده شود. از اين رو، به كتاب الكافی مراجعه شده و احاديثی كه با مذهب ايرانيان در ارتباط بوده جمع آوری گرديده و تحليل واره‌ای از آنها ارائه ...

 2030

امنیت از ضروری‌ترین نیازهای بشری در همۀ اعصار است و این نیاز در اندیشۀ اسلامی نیز یکی از ضروری‌ترین و بزرگ‌ترین نعمات مادی و معنوی برای جوامع انسانی و حیات فردی و اجتماعی به شمار آمده است. از سوی دیگر، یکی از وجوه بسیار بااهمیت ...

 1671

«تفسیر القرآن الکریم» تألیف شیخ محمود شلتوت از جمله تفاسیری است که حلقۀ اتصال بین تفاسیر سنتی و تفاسیر جدید به شمار می‌آید. مؤلف درعین‌حال که همچون متقدمان به بحث‌های سنتی تفسیری پرداخته، نیازهای جدید و مقتضیات زمان و مکان را نیز مورد توجه قرار ...

 1763

رویکردهای نوین تفسیری در شبه قاره هند، حاصل تماس مستقیم یا غیرمستقیم با قدرت‌های استعماری غرب، در اواسط قرن نوزده است. سِر سید احمدخان(1898-1817م.) جزء اولین مفسرینی است که تلاش کرد مفاهیم اساسی قرآن را با کمک یافته‌های علوم جدید در شبه قاره ارائه نماید. ...

 2108

جان برتن، قرآن‌پژوه انگلیسی معتقد است که: قرآنی که امروزه در دستان ماست، در عصر پیامبر(ص) و توسط آن حضرت گردآوری شده است. مسئله نسخ و مصاحف صحابه، علل حذف نقش پیامبر(ص) از عرصه جمع‌آوری قرآن هستند. موضوعات نسخ تلاوت و حکم، نسخ تلاوت و ...

 1902

قرآن کریم در بسیاری از آیات خود موضوع «اصلاح» و «افساد» و جریان‌هایی که منجر به پیدایش صلاح و فساد افراد و جوامع می‌گردد را مورد توجه قرار داده است. همچنین چهره مفسدان و مصلحان واقعی را در قالب تصویرهای گویایی به نمایش گذارده است. ...

 1808

تفسیر مقاتل بن سلیمان، یکی از اولین تفاسیر ترتیبی و مختصر نوشته شده در قرن دوم هجری و آمیزه‌ای از تفسیر لغوی، نقلی، عقلی و اجتهادی است. جنبه لغوی این تفسیر از اهمیت بیشتری برخوردار است. درباره مذهب مقاتل اختلاف نظر وجود دارد و شخصیت ...

 1763

شخصیت آیت‌الله طالقانی و روش او در تفسیر قرآن، سبب اقبال گروه قابل توجهی از فرهیختگان به این تفسیر در دو تا سه دهه‌ منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی گردید. این تفسیر، شیوا و مجهز به ویژگی‌های ممتازی بود که تا آن زمان، تقریباً در ...

 1817

علامه طباطبایی(رحمة ا... علیه) از مفسران بزرگ شیعه، روایات ترتیب نزول را غیرقابل اعتماد می‌داند و معتقد است که باید از طریق اجتهاد و توجه به سیاق به ترتیب نزول آیات و سور قرآن دست یافت. ولی آیا در مقام عمل، مطابق با تئوری خود ...

 1497

اهلال از شمار آن دسته از واژه‌های قرآنی است که در مقام نفی برخی از رسوم جاهلی در خصوص قربانی حیوان به کار رفته و از آنجا که دارای کارکرد ثبوتی در شریعت اسلامی نبوده، عملاً در تداول متشرعه زمینه‌ای برای کاربرد نیافته است. عوامل ...