نادرست و بد مى داند ، انسانْ حق ندارد آن را انجام دهد ، به اين دليل كه مردم ، آن را مى پسندند!
ارزيابى احاديث در محكمه وجدان
به طور كلّى ، احكام دين اسلام ، با منطق خرد و فطرت ، منطبق اند و با نيازهاى واقعى و خواسته هاى فطرى انسان ، كاملاً هماهنگ اند . امام على عليه السلام در اين باره مى فرمايد :
إنَّهُ لَم يَأمُركَ إلّا بِحَسَنٍ ، و لَم يَنهَكَ إلّا عَن قَبيحٍ .۱خداوند ، تو را جز به نيكى ، فرمان نداده و جز از زشتى ، نهى نكرده است.
واجباتِ دينى ، همان دعوت به انجام دادن خيرات و نيكى ها هستند و محرّمات دينى ، چيزى جز باز داشتن از بدى ها و ناهنجارى ها نيستند. از همين رو، امام على عليه السلام مى فرمايد:
لَو لَم يَنْهَ اللّهُ عَن مَحارِمِهِ ، لَوَجَبَ أن يَجتَنِبَهَا العاقِلُ .۲چنانچه خداوند از حرام هايش نهى نكرده بود ، بر عاقل واجب بود كه از آنها بپرهيزد.
بر اين پايه ، روشن مى شود كه مَحكمه وجدان ، علاوه بر تشخيص كارهاى خوب و بد ، مى تواند در پاره اى از موارد ، درباره درستى و نادرستى يا ميزان درستى سخنانى كه در ارتباط با مقرّرات اسلامى به پيامبر خدا و يا اهل بيت ايشان نسبت داده مى شود ، داورى كند؛ زيرا به طور قطع ، آنان بر خلاف منطق عقل و فطرت ،
1.. نهج البلاغة : نامه ۳۱ .
2.. غرر الحكم : ح ۷۵۹۵ .