دعوت كرده و سرپیچی از پذیرش این دعوت را گناهی بزرگ به شمار آورده است؛ برای نمونه، آن حضرت به پادشاه روم مینویسد:
بسم الله الرحمن الرحیم.
من محمد عبد الله و رسوله إلی هرقل، عظیم الروم.
سلام علی من اتبع الهدی، امّا بعد: فانی ادعوک بدعایة الاسلام. أسلم تسلم و اسلم یؤتک الله اجرک مرتین فان تولیت، فعلیک إثم الأریسیین و «قُلْ یا أَهْلَ الْكِتابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَواءٍ بَینَنا وَ بَینَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللهَ وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَیئاً وَ لا یتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضاً أَرْبَاباً مِّنْ دُونِ اللهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ».
[مُهر] محمّد رسول الله.
به نام خداوند رحمان رحیم.
از: محمّد، بنده و پیامبر خدا؛ به: هراكلیوس، پادشاه روم.
سلام بر كسی كه از هدایت پیروی كند. من تو را به اسلام فرامیخوانم. مسلمان شو تا گزندی نبینی. مسلمان شو تا پروردگار تو را دو پاداش دهد و چنان چه روی بگردانی، گناه جملگی رعایا بر تو خواهد بود. «بگو: اى اهل كتاب بیایید بر سر سخنى كه میان ما و شما یكسان است بایستیم كه: جز خدا را نپرستیم و چیزى را شریک او نگردانیم و بعضى از ما بعضى دیگر را به جاى خدا به خدایى نگیرد. پس اگر [از این پیشنهاد] اعراض كردند، بگویید: شاهد باشید كه ما مسلمانیم [نه شما]۱»۲.
پاسخی كه امپراطوری روم به نامه پیامبر صلی الله علیه و آله داده است نیز خواندنی است:
الی احمد رسول الله، الذی بشر به عیسی من قیصر، ملک الروم.
انه جائنی كتابک مع رسولک و انی اشهد انک رسول الله نجدک عندنا فی الانجیل بشرنا بک عیسی بن مریم و انی دعوت الروم الی ان یؤمنوا بک فأبوا و لو اطاعونی لكان خیراً لهم و لوددت انی عندک فأخدمک و اغسل قدمیك؛
به: احمد، فرستاده خدا، آن كه عیسی به آمدن او مژده داد؛ از: قیصر، پادشاه روم.
همانا نامهات به همراه فرستادهات به من رسید و همانا گواهی میدهم كه تو فرستاده خدایی. [ذكر] تو را در انجیل مییابیم. عیسی بن مریم مژده آمدنت را به ما داده است و من روم را به ایمان آوردن به تو فراخواندم، اما آنان روی گرداندند و چنان چه پیرویام میكردند، بر ایشان بهتر بود و دوست میداشتم در نزد تو باشم تا به تو خدمت كنم و پاهایت را [به نشانه احترام و فروتنی] بشویم ۳.
بی گمان چنین نامههایی هم نشانگر نسخ است و هم نشانگر آن كه اهل كتاب خود، پیشاپیش، رسالت پیامبر خاتم را در انتظار بودند. پیامبر در نامه به یهود آنان را به اسلام فرا میخواند و یادآور میشود كه آنان در تورات نیز چنین مییابند ۴. در نامه به